Üst Reklam 970x90
Onemsoft Bilişim
Onemsoft Bilişim
Nezih Varol

Nezih Varol

Mail: nezih.varol@hotmail.com

MADENCİLER VE MİTLERİ

Tehlikeli ve zor şartlar altında görev yaparak ekmeğini taştan çıkaran madenciler için tüm dünyada 4 Aralık günü ‘Dünya Madenciler Günü’ olarak kutlanır.

Uluslararası bir gün olduğundan ülkemizde de kutlamalara kamu ve özel sektörde hizmet veren maden işletmeleri ve bu işkolunda örgütlenmiş sendika, dernek ve vakıf gibi sivil toplum kuruluşları tarafından katılım sağlanır.

Madenciler Günü’nün 4 Aralık’ta kutlanması eski Roma İmparatorluğu’na dayanıyor, o yıllarda Santa Barbara adındaki bir kadın babasının zulmünden kaçarken bir madene sığınır ve işçiler tarafından korunma altına alınır.

Günlerden 4 Aralık’tır ve bu sığınmayı kutsal sayan işçiler Santa Barbara’yı bir Azize olarak anıp, kendilerini koruduğuna inanır.

Antik adı Nikomedya olan Santa Barbara bugünki İzmit’te doğmuştur ve olay 235 yılında Anadolu’da yaşanmıştır.

Bu olaydan yüzlerce yıl sonra 1800’lü yıllarda bu kez Osmanlı İmparatorluğu döneminde Sultan II. Mahmut bir ferman çıkartarak memleketin her yerinde kömür aranmasını emreder.

Askerlik yapanlara kömür numuneleri gösterilerek terhislerinden sonra bu yanartaş adı verilen cevheri aramaları istenir, Karadeniz Ereğli’den bahriye eri olan Uzun Mehmet bu askerlerden biridir.

Memleketi Ereğli’nin Kestaneci Köyü’ne dönen Uzun Mehmet bir gün Köseağzı’nda bulunan değirmene gittiğinde Niran Deresi kenarında dinlenirken molozların arasında askerde gösterilen numuneye benzeyen siyah taş bulur.

Bu taşları toplar ve değirmende yanmakta olan ocağın içine atar, taşların kısa sürede kıpkırmızı olduğunu ve yandığını görür, 1829 yılının Sonbahar aylarıdır, baharı bekler, 1830 yılında İstanbul’a gidip bulduğu kömürü Sultan II. Mahmut’un sarayındaki yetkilere teslim eder.

Azize Santa Barbara ve Uzun Mehmet madencilik tarihinin iki mitidir, rivayete göre Azize Santa Barbara, İsa Peygamber’e inandığı için putperest olan babası tarafından başı kesilerek, Uzun Mehmet de Ereğli Vergi Tahsildarı Hacı İsmail Ağa tarafından zehirletilerek öldürülmüştür.

Çoğu madencinin yaşamı da, tam da mitlerinde olduğu gibi ya gaz, ya toz zehirlenmesi, ya göçük altında kalarak, ya yanarak, ya da sıkıştığı dehlizlerde havasız kalıp boğularak, yani ölerek son bulmuştur.

Madencinin kaderi mitleri gibidir, hele ki kömür madencisinin.

Ölüm solur, her dakika yanındadır Azrail.

Son nefes dört elementtir; hava, su, ateş, toprak.

Soluduğu hava zehir olur, içtiği su balçık, çamur, batak.

Grizu ateş olur bedenini yakar, ocak göçer üzerine, mezar olur taş, toprak.

O yandıkça cehenneminde, yeryüzünde nice bacalar tüter.

Gemiler demir alır sirenler öter, bir kara tren katarıyla geçer.

Kimi soba başında kestane çizer, bilmeyen olan bitene güler geçer.

Yıl 1992, 25 yaşındayım, Zonguldak İnanış Gazetesi’ndeyim, Yazı İşleri Müdürüyüm, tarih 3 Mart’ ı, saat 19.45’ i gösteriyor, Kozlu maden ocağında meydana gelen zincirleme grizu patlamaları nedeniyle Türkiye taş kömürü madenciliği tarihinin o güne kadar en büyük felaketlerinden biri yaşanıyor. Ayrıca, Zonguldak'ta kömür madenciliğinin 150 yıllık tarihinin de en büyük felaketidir yaşanan. Faciada 263 madenci yaşamını yitiriyor.

Yıl 2014, 47 yaşındayım, Manisa Olay Gazetesi’ndeyim, muhabirim, tarih 13 Mayıs’ı gösteriyor, Soma ilçesindeki kömür madeninde çıkan yangın nedeniyle Türkiye kömür madenciliği tarihinin en büyük felaketlerinden biri yaşanıyor. Ayrıca, Soma’da kömür madenciliği tarihinin de en büyük felaketidir yaşanan. Facia, Türkiye Cumhuriyeti tarihinin en çok can kaybı ile sonuçlanan iş ve madencilik kazası olarak kayıtlara geçiyor. Faciada 301 madenci yaşamını yitiriyor.

Maden şehri insanlarının geride kalan anıları böyledir işte, yürek yakar, ama ısıtmaz.

4 Aralık Dünya Madenciler Günü kutlu olsun. Maden şehitlerinin ruhları şad olsun.

MİT: Kuşaktan kuşağa yayılan, toplumun düş gücü etkisiyle zamanla biçim değiştiren, tanrılar, tanrıçalar, evrenin doğuşu ve benzeriyle ilgili, imgesel, alegorik bir anlatımı olan halk öyküsü (Efsane, söylence, mitos) / Söylence durumuna gelmiş kişi ya da ülküsel kavram.

Yorum Yazın