Manisa’da Dünya Mimarlar Günü ve Kültür Varlıklarını Koruma Başarı Ödülü Töreni Düzenlendi

M. Şener Giritligil, Ercüment Giritligil ve Birsen Giritligil Gürenci’nin girişimleriyle restore edilerek yeniden kent yaşamına kazandırılan Taşfabrika, Mimarlar Odası Manisa Temsilciliği tarafından bu yıl ilk kez verilen Kültür Varlıklarını Koruma Başarı Ödülü’ne layık görüldü.

Gülhan’dan konut hakkı vurgusu

Programda konuşan Mimarlar Odası Manisa Temsilciliği Başkanı Mahir Gülhan, 2026 yılı Dünya Mimarlık Günü temasının “Konut Bir İnsan Hakkıdır, İnşa Edin” olduğunu hatırlattı.

Güvenli, sağlıklı, nitelikli ve karşılanabilir konuta erişimin temel bir insan hakkı olduğunu ifade eden Gülhan, artan inşaat maliyetleri, gelir eşitsizliği, hızlı kentleşme ve mevcut yapı stokunun niteliği gibi unsurların konut sorununu giderek daha önemli bir hale getirdiğini söyledi.

Konut sorununun yalnızca barınma ihtiyacıyla sınırlı olmadığını belirten Gülhan, sağlık, eğitim, çalışma hayatı ve toplumsal bütünleşme gibi birçok alanın konut politikalarıyla doğrudan bağlantılı olduğuna dikkat çekti.

Sorunun çözümünde kamu kurumları, yerel yönetimler, meslek odaları, üniversiteler, sektör temsilcileri ve toplumun farklı kesimlerinin ortak hareket etmesi gerektiğini vurgulayan Gülhan, Manisa Organize Sanayi Bölgesi’nin sosyal konut projesi, Bakanlığın kentsel dönüşüm çalışmaları ve Manisa Büyükşehir Belediyesi tarafından yürütülen projelerin örnek çalışmalar arasında değerlendirilebileceğini ifade etti.

Bu çalışmaların planlanması ve uygulanmasında Manisa’nın kendine özgü ihtiyaçlarının göz önünde bulundurulması gerektiğini kaydeden Gülhan, kentteki kültürel mirasın korunması konusunda da Valilik öncülüğünde kamu kurumları, belediyeler ve sivil toplum kuruluşlarının iş birliği yapması gerektiğini söyledi.

Gülhan ayrıca tarihi yapı sahiplerini teşvik edecek ve doğru restorasyon uygulamalarına rehberlik edecek çalışmaların artırılması çağrısında bulundu.

“Gelin, Manisa’nın kültürel mirasını korumak için ortak bir irade oluşturalım” diyen Gülhan, bu konuda toplumun tüm kesimlerine sorumluluk düştüğünü ifade etti.

Kültür Varlıklarını Koruma Başarı Ödülü ilk kez verildi

Mimarlar Odası Manisa Temsilciliği tarafından bu yıl ilk kez hayata geçirilen Kültür Varlıklarını Koruma Başarı Ödülü projesinin amacı hakkında da bilgi veren Gülhan, kendi imkanlarıyla restore edilen, onarım ve tadilatlarla yeniden yaşam kazandırılan tescilli yapıların sahiplerine, mimarlarına ve yapımını üstlenen firmalara ödül verilmesinin kararlaştırıldığını belirtti.

Projenin iki temel amacı bulunduğunu dile getiren Gülhan, bunların Manisa’nın kültür varlıklarının korunmasına yönelik farkındalık oluşturmak ve kamu kurumlarını benzer çalışmalara teşvik etmek olduğunu söyledi.

Tarihi yapıların kamu eliyle korunmasının hem yapım süreci hem de bütçe açısından zorlu olduğuna işaret eden Gülhan, vatandaşların kendi imkanlarıyla tarihi yapılara sahip çıkmasının ayrıca takdir edilmesi gerektiğini vurguladı.

Dutlulu’dan mimarlık ve kent kimliği mesajı

Manisa Büyükşehir Belediye Başkanı Besim Dutlulu da konuşmasında mimarlık mesleğinin kentlerin estetik kimliğinin şekillenmesindeki önemine değindi.

Dünya Mimarlar Günü’nü kutlayan Dutlulu, mimarların proje hazırlarken yalnızca maliyet ve ekonomik kaygıları değil, estetik değerleri, şehir kimliğini ve yapıların uzun yıllar ayakta kalmasını da dikkate alması gerektiğini söyledi.

Mimarlığın şehirleri güzelleştiren önemli mesleklerden biri olduğunu ifade eden Dutlulu, projelerde ekonomik imkanlarla estetik kaygıların dengelenmesi ve yapıların uzun ömürlü olabilmesi için gerekli altyapının oluşturulmasının önem taşıdığını belirtti.

Türkiye’de mimarların çalışma koşullarının kolay olmadığını dile getiren Dutlulu, ekonomik baskıların zaman zaman mimarların karar süreçlerini etkileyebildiğini söyledi. İmar kararları ve yapılaşma koşullarının kentlerin geleceğini doğrudan şekillendirdiğini belirten Dutlulu, şehirlerde yaşanan tüm sorunların mimarlara yüklenmemesi gerektiğini ifade etti.

Manisa ve İzmir’in geçmişte yaşadığı yangınlara da değinen Dutlulu, kentte günümüze ulaşan eski Türk evleri, Rum evleri ve diğer tarihi yapıların önemli bir kültürel miras olduğunu söyledi. Tarihi yapıların bulunduğu bölgelerde geçmişin izlerinin korunmasının büyük önem taşıdığını vurguladı.

Dutlulu, konuşmasının sonunda hayatını kaybeden eski Manisa Büyükşehir Belediye Başkanı ve mimar Ferdi Zeyrek’i de andı.

Zeyrek’in sevilen bir meslektaşları olduğunu belirten Dutlulu, “Yaşasaydı çok daha güzel işler yapacağından eminim, bir mimar gözüyle. Onun hayal ettiği gibi, sizlerin ve bir mimarın hayal ettiği gibi Manisa’yı gerçekleştirmek için elimizden gelen çalışmayı yapacağız” dedi.

Ödül Taşfabrika’nın oldu

Törende Kültür Varlıklarını Koruma Başarı Ödülü Taşfabrika’ya verildi.

Taşfabrika’nın korunarak yeniden kent yaşamına kazandırılmasının Manisa’nın tarihi ve kültürel mirasının geleceğe aktarılması açısından önemli bir örnek olduğunu belirten Gülhan, yapının restorasyonunda emeği bulunan yapı sahiplerine, mimarlara, ustalara ve tüm çalışanlara teşekkür etti.

Gülhan, Ercüment Giritligil ve Şener Giritligil’in Manisa’ya kazandırdığı değerlerin uzun yıllar hatırlanacağını belirterek, “Ruhları şad olsun” ifadelerini kullandı.

Ödüle layık görülen yapıların belirlenmesi için oluşturulan değerlendirme komisyonunda Mimar Azmi Açıkdil, uzman restoratör Bengücü Aklı, sanat tarihçisi Cahit Karaoğlanlar, Manisa Celal Bayar Üniversitesi Mimarlık Bölümü’nden Doç. Dr. Funda Gençer ve koruma uzmanı Yüksek Mimar Rabia Nur Bilekli görev aldı.

Taşfabrika’nın 136 yıllık geçmişi

Manisa’nın tarihi yapıları arasında önemli bir yere sahip olan Taşfabrika’nın geçmişi 1890 yılına uzanıyor.

Rum asıllı bir tüccar tarafından 1890 yılında makarna ve un fabrikası olarak kurulan yapı, uzun yıllar Balkanların en büyük makarna ve un fabrikalarından biri olarak faaliyet gösterdi.

Balkan Harbi’nin ardından 1914 yılında yaralıların tedavisinde kullanılması nedeniyle “Yaralı Han” adıyla da anılan fabrika ve han binası, 1948 yılında Giritligil ailesi tarafından satın alındı.

Yapı, 1950 yılında dönemin önemli iktisadi faaliyetlerinden biri olan pamuk çırçır işletmesine dönüştürüldü. İlk döneminde 16 dizel motorlu çırçır makinesiyle faaliyet gösteren işletmede, sanayileşmenin hız kazanması ve elektrik enerjisinin tarım sanayisinde daha etkin kullanılmaya başlamasıyla makine sayısı 21’e çıkarıldı.

Bölgede yetiştirilen pamukların çırçırlanmasında kullanılan Taşfabrika, bu faaliyetini 1986 yılına kadar sürdürdü. Sonrasında bir süre depo olarak kullanılan yapı, 2006-2008 yılları arasında aslına uygun biçimde restore edildi.

Taşfabrika, 2014 yılında 1890 yılındaki görünümüne yeniden kavuştu ve Taşfabrika Kafe - Restaurant olarak kapılarını açarak geçmişin izlerini günümüz Manisa’sına taşıdı.

Haber Merkezi