Fen Bilimleri Öğretmeni Zehra Zirek’in proje yürütücülüğünü üstlendiği fuarda öğrenciler tarafından hazırlanan toplam 15 proje görücüye çıktı. Eğitim camiası ve velilerin yoğun ilgi gösterdiği programa, Manisa İl Milli Eğitim Müdürlüğü ile Yunusemre İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü’nden il müdür yardımcıları, şube müdürleri, okul müdürleri ve müdür yardımcıları katıldı.

Öğrenciler hazırladıkları projeleri misafirlere anlatarak büyük beğeni toplarken, programın açılışında konuşan Okul Müdürü Mehmet Emin Efe, Mayıs ayı boyunca “Maarifin Kalbinde Marifetli Gençlik” temasıyla çeşitli etkinliklerin düzenlendiğini belirtti. Bilim fuarının da bu temaya önemli katkı sunduğunu ifade eden Efe, bu tür çalışmaların öğrencilerin sosyal ve akademik gelişimine olumlu katkılar sağladığını söyledi.

Velilerin fuara yoğun ilgi göstermesinden memnuniyet duyduklarını belirten Efe, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli kapsamında velilerin okulla ilgili olmasının büyük önem taşıdığını ifade ederek, velilerin okulda yapılan çalışmaları yakından takip ettiğini ve bunun kendilerini mutlu ettiğini dile getirdi.

Oyun sağlayıcılar için bir diğer önemli yükümlülük ise yaş kriterine göre derecelendirme oldu. Buna göre platformlar, sundukları oyunları yaş gruplarına uygun şekilde sınıflandırmak zorunda olacak.

Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu da düzenlemeyle birlikte yeni yetkiler kazandı. BTK, oyun platformlarından bilgi talep edebilecek ve şirketler bu taleplere 15 gün içinde yanıt vermekle yükümlü olacak.

Yükümlülüklerin yerine getirilmemesi durumunda ise kademeli yaptırımlar uygulanacak. İlk aşamada 1 milyon TL’den 10 milyon TL’ye kadar, ihlalin devam etmesi halinde ise 10 milyon TL’den 30 milyon TL’ye kadar idari para cezası kesilecek.

Kurallara uyulmaması halinde yaptırımlar bununla sınırlı kalmayacak. Gerekli şartların sağlanmaması durumunda platformların internet trafiği önce yüzde 30, ardından yüzde 50 oranında yavaşlatılacak. Bu uygulama ile platformların fiilen erişilemez hale gelmesi söz konusu olacak.

Gürlek, sahte ve bot hesapların kapatılması için bir geçiş süreci olacağını ifade ederek, “Geçiş süreci olacak. Yani sosyal medya hesabını gerçek kimliğiyle kullanmayan sahte hesaplar veya bot hesaplar için bir süre tanınacak” dedi.

Yasayı destekleyenler, sosyal medyanın çocukların zihinsel ve duygusal gelişimi üzerindeki olumsuz etkilerini gerekçe gösteriyor. Tasarı, Ulusal Meclis’in Ocak ayında kabul ettiği tüm platformları kapsayan versiyonla Senato’nun daha kademeli yaklaşımını uzlaştıracak bir süreçten geçecek.

Yasanın kesin yürürlüğe girmesi için her iki kanadın ortak metinde uzlaşması gerekiyor. Hedef, uygulamanın 2026 eğitim-öğretim yılına yetiştirilmesi. Sosyal medya şirketleri ise kullanıcıların yaşını doğrulamakla yükümlü olacak.

Türkiye’de dijital kullanım yalnızca sosyal medya ile sınırlı değil. Kullanıcılar günde ortalama 7 saatin üzerinde internet kullanıyor ve bu sürenin önemli bir bölümünü sosyal medya platformları oluşturuyor.

Güncel verilere göre Türkiye’de 60 milyondan fazla aktif sosyal medya kullanıcısı bulunuyor. Bu sayı, ülke nüfusunun yaklaşık %70’ine karşılık geliyor.

Veriler, Türkiye’nin sosyal medya kullanım süresi açısından dünya ortalamasının üzerinde yer aldığını ortaya koyarken, haftalık 25 saat 4 dakika seviyesi ülkenin dijital alışkanlıklarda üst sıralarda yer aldığını gösteriyor.

Finansal sistemde aktif kullanılmayan hesaplar, belirli bir süre sonunda “atıl hesap” statüsüne düşüyor. Mevzuata göre, 10 yıl boyunca hiçbir işlem yapılmayan ve sahipleriyle iletişim kurulamayan hesaplar, yasal süreç sonunda Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu’na (TMSF) devrediliyor.

Uzmanlar, hesap sahiplerinin farkında olmadan paralarını kaybetmemesi için E-Devlet üzerinden hesaplarını düzenli olarak kontrol etmeleri gerektiğini belirtiyor. Özellikle geçmişte açılmış banka hesapları, unutulan yatırım araçları ve otomatik kesintiler bu kapsamda dikkatle incelenmeli.

Düzenleme kapsamında sosyal medya şirketlerine yaş doğrulama yükümlülüğü getirilmesi planlanıyor. Platformların kullanıcıların yaş bilgilerini doğrulamak için teknik altyapı kurması ve yaşa uygun içerik denetimi mekanizmaları oluşturması öngörülüyor. Ayrıca kurallara uymayan platformlara idari yaptırımlar uygulanması da teklifin maddeleri arasında yer alıyor.

Hükümet yetkilileri, düzenlemenin çocukları dijital ortamda karşılaşabilecekleri zararlı içeriklerden korumayı ve çevrim içi güvenliği artırmayı amaçladığını belirtiyor. Teklifin, komisyon görüşmelerinin ardından Genel Kurul gündemine gelmesi bekleniyor.

Kanun teklifi henüz yasalaşmadı. Sürecin, Meclis’te yapılacak görüşmeler ve oylamanın ardından netleşeceği bildirildi.

Bilim Yunusemre; Çizgi İzleyen kategorisinde Ege Bölge üçüncüsü olurken, 1 kilogram Sumo ve FPV Drive kategorilerinde ise jüri özel ödülüne layık görüldü. Merkez, yarışmayı toplam üç ödülle tamamladı.

Elde edilen başarıların ardından üç takım, Antalya’da düzenlenecek ve 21 ülkenin katılım sağlayacağı Avrasya Şampiyonası’na katılma hakkı kazandı. Nisan ayında gerçekleştirilecek şampiyonada takımlar uluslararası arenada mücadele edecek.

Yarışma sonrası büyük sevinç yaşayan öğrenciler, elde edilen derecelerin disiplinli çalışmaların ve öğretmenlerin rehberliğinin bir sonucu olduğunu ifade etti. Eğitimciler ise öğrencilerin azim ve kararlılığının başarıyı beraberinde getirdiğini belirterek, Avrasya Şampiyonası’nda da aynı başarıyı hedeflediklerini kaydetti.

Bilim insanları ayrıca Antarktika’daki canlı türleri ve mikroorganizmalar üzerine çalışmalar yürütürken, deniz suyu sıcaklığı, tuzluluk oranı ve okyanus ekosistemi hakkında da veriler topluyor. Bunun yanı sıra manyetik alan ölçümleri, GPS/GNSS gözlemleri ve uzay hava olaylarına ilişkin araştırmalar da gerçekleştiriliyor.

Türk Bilimsel Araştırma Kampı’nda yürütülen çalışmaların, iklim değişikliği ve kutup ekosistemleri konusunda ulusal ve uluslararası bilim dünyasına önemli katkılar sağlaması hedefleniyor.

Mevcut uygulamada gruba yeni eklenen kullanıcılar yalnızca katılımdan sonra gönderilen mesajları görebilirken, yeni özellikle bu durum kısmen değişecek. Test aşamasındaki güncelleme kapsamında, grup yöneticileri ya da mevcut üyeler, yeni katılan kişilerle geçmiş sohbetlerden sınırlı sayıda mesajı paylaşabilecek.

Özelliğin, sohbetin bağlamını kaçıran yeni üyelerin gruba daha hızlı uyum sağlamasını amaçladığı belirtiliyor. Paylaşılan mesajların belirli bir zaman aralığı ve mesaj sayısı ile sınırlandırılacağı, gizlilik ve güvenlik kriterlerinin korunacağı ifade ediliyor.

Henüz test sürecinde olan özelliğin tüm kullanıcılara ne zaman sunulacağına ilişkin WhatsApp tarafından resmi bir açıklama yapılmadı.

Raporda, küresel ölçekte marka değerlerinin genel olarak artış eğilimi gösterdiği, özellikle teknoloji şirketlerinin üst sıralardaki ağırlığını sürdürdüğü vurgulandı. Ülkeler bazında değerlendirildiğinde, ABD merkezli markaların listede çoğunluğu oluşturduğu ifade edildi.

Brand Finance’in 2026 raporunda, Türkiye’den herhangi bir markanın ilk 500 listesine giremediği de kaydedildi.

Bu sonuçlarla Apple, marka değeri açısından küresel liderliğini bir kez daha tescillemiş oldu.

NASA’dan yapılan açıklamalarda, Ay’da yaklaşık 14 gün süren gece dönemleri nedeniyle güneş enerjisinin tek başına yeterli olmadığına dikkat çekilirken, nükleer reaktörlerin gün-gece döngüsünden bağımsız, sürekli ve güvenilir enerji sağlayacağı vurgulandı. Bu enerjinin, Artemis programı kapsamında kurulması planlanan Ay üsleri, bilimsel araştırma ekipmanları ve yaşam destek sistemleri için kritik öneme sahip olduğu belirtildi.

Planlanan reaktörün, onlarca kilovat düzeyinde elektrik üretebilen ve uzun yıllar bakım gerektirmeden çalışabilecek şekilde tasarlanması öngörülüyor. Proje kapsamında NASA, özel sektör ve akademik kurumlarla birlikte teknik tasarım, güvenlik ve çevresel etki çalışmalarını sürdürüyor.

Yetkililer, bu girişimin yalnızca bilimsel değil aynı zamanda stratejik bir boyutu da olduğuna işaret ediyor. ABD’nin Ay’da kalıcı altyapı kurma hedefi, uzayda artan uluslararası rekabetin bir parçası olarak değerlendiriliyor. Bununla birlikte, radyasyon güvenliği, ısı yönetimi ve uzay hukuku gibi başlıklarda aşılması gereken teknik ve hukuki zorlukların bulunduğu da ifade ediliyor.

NASA, tüm bu süreçlerin başarıyla tamamlanması halinde, nükleer reaktörün Ay’da uzun süreli insanlı görevlerin enerji omurgasını oluşturacağını ve gelecekteki Mars görevleri için de önemli bir teknoloji denemesi olacağını belirtiyor.

Türek, eleştirilere yönelik, “Ağzı olan konuşuyor. Hesap kitap yapmayı bilmeyen insanlar bu konuda fetva veriyor. Ama ben çok rahatım. Bizim ülkemiz bir muz cumhuriyeti değil. Hiç kimseye de bir şey peşkeş çekilmiş değil” dedi.

Sürecin şeffaf yürütüldüğünü söyleyen Türek, “Devlet katında yapılan işlemleri gayet iyi biliyoruz ve sürekli takip ediyoruz. Zaman zaman bize de danışılıyor. Bugün BYD o fabrikayı yapmasa, devlete taahhüt edilen dolarların tamamını ödemek zorunda” diye konuştu.

Yatırımın arkasında deneyimli bir kadro olduğuna dikkat çeken Türek, “Bu işin başındaki bakanımızdan bakan yardımcılarına kadar son derece iyi eğitimli, vatansever insanlar var. Bu konuda hiçbir önyargımız yok. Beraber çok mesai harcadık” ifadelerini kullandı.

BYD yatırımında yaşanan gecikmelerle ilgili de değerlendirmede bulunan Türek, küresel gelişmelerin göz ardı edildiğini belirterek, “Evet, BYD’nin altı ay önce başlaması gerekiyordu. Ama herkes şunu unutuyor: Dünyanın başına Trump diye bir bela geldi. Bir gecede Çin’e ekonomik savaş ilan etti, Avrupa Birliği’ne, NATO’ya ve Rusya’ya rest çekti. Çin hükümeti böyle bir ortamda kendi firmasının milyar dolarlık yatırımını sis altındaki bir dünyaya yönlendirmesine izin verir mi?” dedi.

Toplumda oluşan olumsuz algıya da eleştiri getiren Türek, “Bizde nedense ‘bir şey olmadıysa göbek atalım’ ya da ‘birileri parayı götürdü’ refleksi hemen devreye giriyor. Oysa ortak akıl aramamız gerekirken, bundan beslenen bir kitle ortaya çıkıyor” yorumunda bulundu.

Kesinti programına göre;

Sarıgöl ilçesinde 09.00-15.00 saatleri arasında Afşar Mahallesi’nde; Bahçearası Sokak, Afşar Köyü İç Yolu, Afşar Köyü Yolu ve Merkez Sokak’ta elektrik kesintisi uygulanacak.

Gölmarmara ilçesinde 09.00-12.00 saatleri arasında genel kesinti yapılacak. Aynı ilçede 12.05-15.00 saatleri arasında ise Eski Camii, Yeni Camii, Atatürk ve İsmetpaşa mahalleleri ile Gazi Osman Paşa Caddesi, Mithatpaşa, Namık Kemal, Mehmet Akif Ersoy, Fevzi Çakmak, Orhan Gazi sokakları ve çevresinde kesinti olacak.

Akhisar ilçesinde 09.00-12.00 saatleri arasında genel kesinti planlanırken, 09.00-15.00 saatleri arasında Rahmiye Mahallesi (Rahmiye Köyü İç Yolu), Kayalıoğlu (Ova Evleri Küme Evleri), Kapaklı ve Moralılar (Beyoba Yolu) bölgelerinde elektrik kesintisi yaşanacak.

Demirci ilçesinde 09.00-15.00 saatleri arasında Akdere Mahallesi’nde, Akdere Köyü Yolu ve Akdere 1. Sokak kesintiden etkilenecek.

Soma ilçesinde 11.00-16.00 saatleri arasında Avdan Mahallesi’nde; İstiklal Caddesi, Fevzi Paşa Caddesi, Yıldırım Caddesi, Anafartalar Caddesi ve çok sayıda sokakta elektrik kesintisi uygulanacak.

Şehzadeler ilçesinde 10.00-16.00 saatleri arasında Sancaklıçeşmebaşı, Sinirli, Aşağıçobanisa, Sancaklıbozköy, Karaoğlanlı, Musalaryeniköy, Sancaklıkayadibi, Hamzabeyli, Yukarıçobanisa, Ayvacık ve Turgut Özal mahallelerinde kesinti yapılacak. İlçede ayrıca 09.00-15.00 saatleri arasında Yeniköy Mahallesi’nde Atatürk Bulvarı, Cumhuriyet Caddesi, Menekşe, Selanik sokakları, Okul Yolu Caddesi ve çevresinde elektrik verilemeyecek.

Yunusemre ilçesinde ise 09.00-15.00 saatleri arasında Muradiye Mahallesi’nde planlı elektrik kesintisi uygulanacak.

Yetkililer, vatandaşların kesinti saatlerine karşı tedbirli olmalarını istedi.

Yeni pozisyon, OpenAI’nin güvenlik ve risk yönetimi ekipleriyle birlikte çalışarak, yapay zekânın siber güvenlik tehditleri, kötüye kullanım senaryoları ve kullanıcıların ruh sağlığı üzerindeki olası olumsuz etkilerine karşı önleyici stratejiler geliştirilmesini hedefliyor. Hazırlık Başkanı’nın temel görevleri arasında, yapay zekâ sistemleri geliştikçe güvenlik standartlarını da aynı hızda ölçeklemek ve ortaya çıkabilecek yeni riskleri önceden tespit etmek yer alıyor.

OpenAI CEO’su Sam Altman, söz konusu görevin yüksek sorumluluk ve yoğun stres içerdiğini vurgulayarak, yapay zekânın giderek daha güçlü hale gelmesinin beraberinde ciddi güvenlik ve etik soruları da getirdiğine dikkat çekti. Şirket, bu nedenle alanında deneyimli ve çok disiplinli düşünebilen bir lider arayışında olduğunu belirtti.

Teknoloji dünyasında geniş yankı uyandıran ilan, yapay zekâ şirketlerinin yalnızca ürün geliştirmeye değil, aynı zamanda güvenlik, etik ve insan odaklı riskleri yönetmeye de daha fazla kaynak ayırmaya başladığının önemli bir göstergesi olarak değerlendiriliyor.

Bu değişiklik doğrultusunda, en fazla iOS 12.5.7 sürümüne kadar güncelleme alabilen iPhone 6 ve iPhone 6 Plus, WhatsApp’ın yeni sistem gereksinimlerini karşılayamıyor. Söz konusu modellerde WhatsApp desteği 2025 yılı itibarıyla tamamen sona erdi.

WhatsApp yetkilileri, eski işletim sistemlerinin güncel güvenlik protokollerini ve yeni özellikleri destekleyememesi nedeniyle bu kararın alındığını belirtiyor. Kullanıcı güvenliğini artırmak ve uygulama performansını korumak amacıyla her yıl minimum sistem gereksinimleri yeniden değerlendiriliyor.

Destek kapsamı dışında kalan iPhone 5, 5c, 5s, iPhone 6 ve 6 Plus kullanıcılarının, WhatsApp’ı kullanmaya devam edebilmek için daha güncel bir iPhone modeline geçmeleri gerekiyor. Uzmanlar, cihaz değişikliği öncesinde sohbet geçmişlerinin yedeklenmesi konusunda da uyarıda bulunuyor.

Yeni düzenleme kapsamında, sosyal medya platformları kullanıcıların yaşını doğrulamak için eKYC (elektronik kimlik doğrulama) sistemini kullanacak. Doğrulamada MyKad, pasaport veya MyDigital ID gibi resmi belgeler esas alınacak.

Bakanlık yetkilileri, bu uygulamanın çocukların internet ortamında güvenliğini artırmayı hedeflediğini belirtirken, sistemin platformlar tarafından uygulanmasının takip edileceğini vurguladı.

Düzenleme, Malezya’da sosyal medyada çocuk güvenliği konusunda atılan önemli adımlardan biri olarak değerlendiriliyor.

Test sürecinin ilk aşamasında özellik, Polonya ve İrlanda’daki 18 yaş üzeri kullanıcılar için aktif hale getirildi. Kullanıcıların mesajlaşmayı başlatabilmeleri için uygulama içinden arkadaşlarını davet etmeleri gerekiyor. Davetin kabul edilmesiyle birlikte YouTube içinde özel bir sohbet ekranı açılıyor ve uzun videolar, Shorts içerikleri ile canlı yayınlar bu sohbet üzerinden paylaşılabiliyor.

YouTube, kullanıcıların video paylaşmak için uygulama dışına çıkmasını engellemeyi ve etkileşimi platform içinde artırmayı hedefliyor. Testlerin ne kadar süreceği ve özelliğin dünya genelinde ne zaman kullanıma sunulacağına ilişkin resmi bir tarih ise henüz açıklanmadı.

Soma Belediye Başkanı Sercan Okur, projenin önemine şu sözlerle dikkat çekti:

“Eğitimde destekleyici kaynakların herkes tarafından ulaşılabilir olması gerektiğine inanıyoruz. Dijital Dershane ile öğrencilerimize düzenli, güvenilir ve ücretsiz bir çalışma ortamı sunuyoruz. Amacımız, çocuklarımızın akademik süreçlerine katkı sağlamak ve ailelerin yükünü bir nebze olsun hafifletmek.”

Öğrenciler, sisteme somabelediyesidijitaldershane.com adresinden ücretsiz olarak erişim sağlayabiliyor.

Daha önce Türkiye’de düzenlenen bilgi yarışmalarında dereceye giren Ümit, Tayland’da gerçekleştirilen Singapore International Mathematical and Science Olympiad (SIMSO) yarışmasında da dünya üçüncüsü olduğu iddiasıyla gündeme geldi.

Ümit Keçik, şimdi Mars’ta yaşamı mümkün kılacak projesini NASA’ya sunmaya hazırlanıyor. Genç mucit, hedefinin “insanlığın uzayda sürdürülebilir bir yaşam kurabilmesine katkı sağlamak” olduğunu belirtiyor.

— İlaç ismi veya dozajı veremeyecek.

— Dava dilekçesi hazırlayamayacak.

— Yatırım tavsiyesi sunamayacak.

— Tıbbi tavsiyelerde bulunamayacak.

Düzenlemenin, yapay zeka kullanımında güvenlik, etik ve kullanıcı sağlığını koruma amacı taşıdığı belirtildi.

Adalet Bakanlığı Bilgi İşlem Genel Müdürlüğü’nün Türkiye Büyük Millet Meclisi Yapay Zeka Araştırma Komisyonu’na sunduğu raporda; yapay zekanın yargıda belge analizi, özetleme ve veri sınıflandırma gibi alanlarda pilot olarak kullanıldığı bilgisi yer aldı.

Bakanlık, yapay zeka çalışmalarını mevcut dijital sistemler olan UYAP (Ulusal Yargı Ağı Projesi) ve SEGBİS (Ses ve Görüntü Bilişim Sistemi) ile entegre edecek şekilde yürütmeyi hedefliyor. Ayrıca kişisel verilerin korunması, etik standartlar ve veri güvenliği konularında da özel önlemler alınacağı bildirildi.

Bu özellik, daha önce yalnızca “kaydedilen” veya “beğenilen” gönderiler üzerinden ulaşılabilen içerik geçmişine alternatif olarak geliştiriliyor. Kullanıcılar artık beğeni ya da kaydetme işlemi yapmadan da izledikleri Reels videolarına yeniden erişebilecek.

Henüz tüm hesaplara açılmamış olan özellik, Meta tarafından kademeli şekilde test ediliyor. Bazı kaynaklarda, izleme geçmişinde videoların hesaplara veya içerik üreticilerine göre sıralanabileceği belirtilse de, bu işlevin hala test aşamasında olduğu ve tüm kullanıcılarda aktif olmadığı ifade ediliyor.

Meta’nın önümüzdeki haftalarda özelliği küresel ölçekte kullanıma sunması bekleniyor. Uzmanlara göre “İzleme Geçmişi” özelliği, hem kullanıcı deneyimini artıracak hem de Reels içeriklerine olan ilgiyi güçlendirecek.

BAŞVURU İÇİN; 

Manisa Bilim Şenliği'nde okullar (ve diğer kurumlar) ya da bireyler (aileler) için kayıtlar başladı. Şenliğe aşağıdaki formlardan kayıt yapabilirsiniz. 

‘GENÇLERİMİZİN YANINDA OLMAYA DEVAM EDECEĞİZ’

Yunusemre Belediye Başkanı Semih Balaban, öğrencileri tebrik ederek, “Geleceğimizin teminatı olan gençlerimizin böyle önemli bir başarıya imza atması bizleri çok mutlu etti. Bilim ve teknolojiye verdikleri önemle, sadece bölgemize değil ülkemize de büyük katkılar sağlayacaklarına yürekten inanıyorum. Gençlerimizin yanında olmaya ve onları desteklemeye devam edeceğiz,” dedi.

Ödül töreni Stockholm’de gerçekleştirildi ve Kağan Özkök ödülünü İsveç Veliaht Prensesi Victoria’dan aldı. Genç mucit, başarısını su kaynaklarını koruma ve teknolojiyi toplumsal fayda için kullanma hedefiyle taçlandırdığını belirtti.

Ada Kazıl, Ali Beyazbulut, Efe Metin, Egemen Görcanlı, Egemen Özbalcı, Emir Ali Eriş, Ege Kazıl, Hasan Kaan Karabulut, Hülya Ergül Kazıl, Mert Yağmurlu, Mertcan Bozkurt, Talha Bayer, Umut Doğan, Yusuf Ziya Keskin, Zehra Kayalı’dan oluşan Lavender Robotics Takımı başarılarıyla gururlandırırken Takım Mentörleri Ege ve Ada ödüllerin mutluluk verdiğini belirtti. Lavender Robotics Takım Mentörleri Ege ve Ada Kazıl yakalanan başarıyı, “Mart ayında ülkemizi Yunanistan FTC Şampiyonası’nda Design Award ve Promote Award kazanarak temsil ettik. Şimdi de İstanbul’da Manisa’mızı 3 ödül kazanarak temsil etmenin gururunu yaşıyoruz. Ülkemizi uluslararası arenada en iyi şekilde temsil etmeye devam edeceğiz. 8 ay önce bir garajda başlayan bu yolculukta, ekip olarak pek çok başarıya imza attık. Bu süreçte bize destek olan başta Yunusemre Belediyesi ve Belediye Başkanı Semih Balaban’a çok teşekkür ederiz." sözleriyle özetledi. BY-tech Takımı Mentörleri Mahmut Apaydın, Pelin Arslan ve Abdullah Türkmen ise gençleri bilim ve teknolojide destekleyip her türlü imkanı sağlayan Yunusemre Belediye Başkanı Semih Balaban’a teşekkür etti.

Uygulama hakkında bilgi veren Cemar Traverten-Mermer Bilişim Müdürü Salim Pehlivan, “Doğal taşlar yıllardır insanlar tarafından iç ve dış mekanlarda kullanılarak yaşam alanlarına estetik bir görünüm katmıştır. Ancak traverten gibi doğal taşların web sitemizde oluşturulan 3 boyutlu deneyimleme özelliği bu taşların güzelliklerini keşfederek bir adım öteye taşıdığını söyleyebiliriz. Web sitemizde traverten taşlarının benzersiz dokusunu ve desenini sanal gerçeklikle keşfetmek için bu çalışmayı ortaya çıkardık. Bu interaktif deneyim seçilen traverten taşının uygulanacak alana nasıl bir atmosfer kazandıracağını detaylı bir şekilde görebilme imkanı sağlıyor. Her bir taş deseninin üzerine tıklandığında zemin uygulamaları 3 boyutlu zemin üzerinde incelenebiliyor. Bu sayede travertenin doğal güzelliği ve estetik çekiciliğinin evlerde ve proje alanlarında nasıl bir kullanılabileceği daha net bir şekilde ortaya çıkıyor. Her biri özenle seçilmiş traverten ürünlerimiz dayanıklılığı ve görsel güzelliğiyle ön plana çıkıyor” diye konuştu.

“Teknolojiyi de kullanarak işlerimizi en üst seviyeye çıkarmayı hedefliyoruz”

İnovatif çalışmalarla gerek sektöre katkı sağlamayı gerekse de müşterilerin işlerini kolaylaştırmayı hedeflediklerini söyleyen Cemar Traverten-Mermer Genel Müdürü Yusuf Yalçın, “Web sitemizde yeni bir çalışma yaptık. Biz doğal taş iç ve dış mekanların bir çoğunda kullanılıyor. Doğal taşların kullanım öncesi nerede ve nasıl gözüktüğü incelenebiliyor. Nasıl ki bir kıyafeti almadan önce üzerimizde giyip deneme yapıyorsak biz de bu taşları iç ve dış mekanda hangi duvarda hangi peyzaj alanlarında nasıl gözüktüğünü uygulayıcıların görebilmeleri için web sitemizde bir çalışma yaptık. Alanında uzman arkadaşlarımız bu konuda bir tasarım hazırladı. Web sitemizde şu an bu uygulama başlamış oldu. Uygulamanın çok takdir ve beğeni topladığını görmek bizleri memnun ediyor. Biz şirket olarak yönetim kurulu başkanımızın vizyonu doğrultusunda çok inovatif çalışmalar yapıyoruz. Bu onlardan bir tanesi. İleride çok daha güzel çalışmalara imza atacağız. Önümüzdeki günlerde şaşırtıcı inovatif çalışmalarımıza devam edeceğiz. Biz doğal taş üretiyoruz ancak teknolojiyi de kullanarak yaptığımız işe uyarlamayı ve işlerimizi en üst seviyeye çıkarmayı hedefliyoruz” ifadelerini kullandı.

Geleceğin bilim insanlarının yetişmesi sağlamak amacıyla bir yıl yıldır Bilim Merkezi’nde önemli hizmetler verdiklerini söyleyen Belediye Başkanı Dr. Mehmet Çerçi ise yarışmaya katılan tüm öğrencilere başarılar diledi. Organizasyona ilişkin bilgi veren Başkan Çerçi, “Bilim Merkezi’mizde İlçe Milli Eğitim Müdürlüğümüz ile birlikte bu yıl ilk defa Robot Yarışması düzenlemenin gururunu yaşıyoruz. Ortaokul, lise sınıfı düzeylerinin katılımlarıyla, gönüllük esasına dayanarak gerçekleştirdiğimiz Yunusemre Robot Yarışması, öğrencilerimizin milli teknoloji hamlesini benimseyerek katıldıkları bir olacaktır. Düzenlediğimiz bu yarışmaya katılan tüm öğrencilerimizi gösterdikleri cesaretten dolayı kutluyorum.” ifadelerini kullandı.

Konu ile ilgili açıklama yapan Doç. Dr. Semih Örgel, “Prof. Dr. Sinan Anlaş’ın yürütücülüğünde gerçekleşen 215Z080 Nolu ’Orta Anadolu Bölgelerindeki Paederinae (Coleoptera: Staphylinidae) altfamilyası türleri üzerinde faunistik ve sistematik araştırmalar’ adlı TÜBİTAK projesi çerçevesinde Yıldız Dağları Kayak Merkezi civarında yaptığımız çalışmalarda bu böcek türünü Kör Fare gibi memeli hayvanların yuvalarında bulduk. Daha sonra bu türü Türkiye ve çevre ülkelerde bulunan çeşitli türlerle karşılaştırdık. Bu çerçevede Avusturya’da Viyana, Fransa’da Paris ve Rusya’da St. Petersburg Tabiat Tarihi Müzelerini ziyaret ederek o müzelerde korunan çok sayıda türü inceledik. Yaptığımız incelemeler sonucunda Sivas’tan bulduğumuz türün şimdiye kadar bilinen hiçbir türe benzemediğini belirledik. Ardından bu yeni türü bilim dünyasına tanıtmak için bir makale hazırladık. Bu yeni tür aynı zamanda Ege Üniversitesi’nde Prof. Dr. Kerim Çiçek danışmanlığında yaptığım Doktora tezine de eklendi. Makalemiz ise ’Journal of Insect Biodiversity’ adlı uluslararası bir dergide yayınlandı, böylece bu tür bilim camiasına tanıtılmış oldu. Bulduğumuz yeni tür çok nadir ve özel bir tür olduğundan bu böcek türü ile ilgili gelecekte moleküler çalışmalar da yapmayı planlıyoruz” dedi.

"Proje kapsamında 20’den fazla yeni tür keşfedildi"

Alaşehir MYO’da bulunan Zooloji Müzesi sorumlusu ve aynı zamanda bu yeni türü keşfeden ekipte yer alan Prof. Dr. Sinan Anlaş ise, söz konusu TÜBİTAK projesi kapsamında İç Anadolu Bölgesi’nde 20’den fazla yeni tür keşfedildiğini ve bunların önemli bir kısmının çeşitli uluslararası ve prestijli dergilerde yayınlandığını belirtti. Bu türlerin ise hemen hemen tamamının avcı yani yararlı türler olduğunu sözlerine ekleyen Prof. Dr. Sinan Anlaş, Alaşehir Zooloji Müzesi ile ilgili olarak da şunları söyledi: “Üniversitemiz bünyesinde kurulmuş olan Alaşehir Zooloji Müzesi uluslar arası tescilli bir müze olup daha çok böcek örnekleri bulundurmaktadır. Bu çerçevede onlarcası yeni tür olmak üzere binlerce böcek türü sergilenmektedir. Bunların içinde en dikkat çekenler ise yurt dışından getirdiğimiz çok çeşitli renklere sahip kelebekler ve büyük boyuttaki kınkanatlılardır. Zaman zaman Alaşehir’de bulunan okulların ziyaret ettiği ve çeşitli bilim şenliklerinde sergilenen koleksiyon Türkiye’de bulunmayan gösterişli türleri ihtiva ettiğinden çocuk ve gençler tarafından ilgiyle gezilmektedir”

Prof. Dr. Sinan Anlaş, son olarak kurdukları müze ve gerçekleştirdikleri sergilerin önemini vurgulayarak, “Ülkemiz ve tüm dünya özellikle son birkaç on yıldır küresel iklim değişikliği ile birlikte büyük bir biyoçeşitlilik krizi ile karşı karşıya bulunmaktadır. Her geçen yıl binlerce canlının nesli tükenmektedir. Bizim amacımız geleceğin büyükleri şimdinin öğrencilerine biyoçeşitliliğin önemini anlatmak, bunun için de yaptığımız sergilerin önemi çok büyük” sözlerini tamamladı.

Alaşehir Meslek Yüksek Okulu’nda Yüksek Lisans yapan Ganalı ve Haitili öğrenciler de Alaşehir MYO Böcek Müzesi’nde çalışmalar yaparken, böcek müzesinin zengin olduğunu ve buradan daha çok bilgi sahibi olacaklarını dile getirdi. Alaşehir Zooloji Müzesi’nin randevu alınarak ziyaret edilebileceği bildirildi.

Aboneler, MASKİ MATİK cihazlarında banka kartları, kredi kartları ve temassız özelliğe sahip kartlarla işlem yapabiliyor. Ayrıca aboneler geçmiş dönem borçlarını kredi kartı ile temassız olarak ödeyebiliyor. Daha hızlı ara yüze sahip olan cihaz, işlem yapan vatandaşları sesli uyarı yöntemi ile de yönlendiriyor. Nakit ödeme sistemi sadece kartlı su sayaçlarına yüklemede kullanılabiliyor.

Bilgi İşlem Daire Başkanı Fehmi Özcan, “Manisa Büyükşehir Belediye Başkanımız Sayın Cengiz Ergün’ün daha önce müjdesini vermiş olduğu MASKİ MATİK cihazlarımızı artık sahaya, abonelerimizin kullanımına sunmuş bulunmaktayız. İlk etapta MASKİ Hizmet Binamız ve Sultan Camii önündeki cihazlarımızın değişimini gerçekleştirdik. Haziran ayı içerisinde mevcut olan cihazlarımızın yerine MASKİ MATİK cihazlarımızı kullanıma sunmuş olacağız. Yeni cihazlarda kredi kartı özelliği geldi. Manyetik alan özelliği, kredi kartı banka kartı ve çipli özelliği var. Hayırlı uğurlu olsun” dedi.

MAKA ile göçük altına ulaşılabilecek

Afet Yönetimi kategorisinde 36 bin 629 başvuru arasından 99 finalist arasına girerek finalde yarışmaya hak kazanan MAKA (Maden Arama Kurtarma Aracı) ise önemli bir tasarım olarak dikkat çekti. Projenin ekip üyelerinden Çınar Aydın, “Maden kazaları sonrasında oluşan göçüklerde, gaz sıkışması ve yangın tehlikesi nedeniyle arama kurtarma ekiplerinin madene giremediği durumlarda kullanılabilir. Kumanda ile engebeli alanlarda rahat hareket eden MAKA’yı alana göndererek iç mekanın canlı ve termal görüntüsü, gaz ve alev bilgileri dışarıdaki arama kurtarma ekibinin elindeki mobil cihaza gönderebilir. Kahramanmaraş depreminden sonra şahit olunan arama kurtarma çalışmaları, MAKA’nın kullanım alanının sadece maden kazalarıyla sınırlı kalmayacağını, deprem sonrası göçük ve tehlikeli yıkıntılarda insansız kurtarma aracı olarak kullanılabileceğini göstermiştir” dedi.

Proje ekip üyeleri Çınar Aydın, Irmak Minge, Sude Aydın, seneye MAKA’yı jüri ve diğer katılımcıların önerileriyle geliştirmeyi planladıklarını anlattı.

Engelsiz göz projesi

Engelsiz Yaşam Teknolojileri Yarışması (üniversite, lise, ortaokul ve ilkokullardan yapılan) 26 bin 147 başvurudan 100 finalist arasına girmeye hak kazanan Tom ve Jerry takımının Engelsiz Göz projesi ise geçici veya sürekli yatağa mahkum, hareket ve ifade kabiliyeti olmayan hastaların ihtiyaçlarını bakım verenine, çevresindekilere iletebilmesi ve sosyal hayata katılabilmesini sağlamak amacıyla tasarlandı. “Engelsiz Göz”, tablet veya telefon aracılığıyla geliştirilen uygulama üzerinden yatağa mahkum birey sağ-sol göz hareketleriyle ihtiyaçlarını belirten seçeneği seçebiliyor. Bu şekilde yatağa mahkum bireyin bakımı kolaylaşırken kendini ifade edebilmesi ve sosyal hayata katılabilmesi de sağlanabiliyor.

’Engelsiz Göz’ proje ekip üyeleri Ceylin Kar ve Esila Kızak, öneriler ışığında ’Engelsiz Göz’ projesini daha da geliştirmeyi planlıyor.

"Bize inanıp, güvendiğiniz için teşekkür ederiz"

Takım kaptanı Betül Alkış, ziyarette şöyle konuştu: "Bizim tam tıkandığımız yerde sizler devreye girdiniz. Yarışma sonrasında ekipçe sizleri ziyaret ederek teşekkür etmek istedik. TEKNOFEST’ten yaşadığımız teknik bir aksaklık nedeniyle iyi bir derece ile gelemedik ama seneye daha iyi hazırlanarak ve iyi bir derece alarak Şehzadeler Belediyesi’ni Manisa’yı temsil etmek istiyoruz. Bize verdiğiniz maddi manevi destekler için bize inanıp güvendiğiniz için teşekkür ederiz."

"Girişimci, üretken, gayretli gençlerimizin yanında olmak bizim asli görevimiz"

Şehzadeler Lise İHA Takımı üyelerini Şehzadeler Belediyesi’nde misafir etmekten duydukları memnuniyeti ifade den Şehzadeler Belediye Başkanı Ömer Faruk Çelik ise, "Önemli olan bu yolda var olabilmek, yola çıkabilmek. Bu noktada girişimci ruhunuz, gayretiniz, çabanız her şeyin üstündedir. Sizlere Üniversite İHA Takımımızla eğitim desteği verdiğimiz için, ekipman araç gereçlerinizi temin edip size sunduğumuz için, size çalışma ortamı sağladığımız için ve sizin TEKNOFEST’e katılımınıza vesile olduğumuz için biz de kendimizi mutlu addediyoruz. İnanıyorum ki bundan sonraki projelerde yarışmalarda büyük başarılara imza atacaksınız. Sizlere güvenimiz ve inancımız tam. Gençlerimizin bu tür gayretleri bizi ziyadesiyle mutlu ediyor. Şehzadeler Belediyesi olarak sizin gibi girişimci, üretken, gayretli gençlerimizin yanında olmak bizim asli görevimiz. İyi ki varsınız diyorum. Şehzade Ventus İHA. İnşallah bu ismi seneye herkes duyacak. Önemli olan bu yolda yürüyebilmek. Başaranlar sürekli gayret edip, sebat edenlerdir. Pes ederseniz başarı olmaz. Başarı emek, gayret sabır ister. Sizde de ben onu görüyorum. Her türlü eğitim, maddi ve manevi desteği sizlere vereceğiz. Bundan tereddüdünüz olmasın." dedi.

TEKNOFEST’e katılmanın kendilerine büyük bir tecrübe kazandırdığını belirten Betül Alkış, "Yarışma bize çok iyi networkler sağladı. Alanında uzman kişiler ile tanışmamıza ve oradaki yardımlaşmayı görmemize vesile oldu. Derecelerden çok daha önemli olan tecrübeler edindik." diye konuştu.

Takım üyesi Nisa Aplak ise şöyle konuştu: "TEKNOFEST’in havasını solumak o duyguyu tatmak, saha tecrübesi edinmek bizler için çok önemliydi. Orada diğer takımlar ile tanıştık ve güzel iletişimler kurduk. Bizi desteklediği, bize inandığı için Şehzadeler Belediye Başkanı Sayın Ömer Faruk Çelik’e teşekkür ediyoruz."

TEKNOFEST’e olan ilginin kendilerini mutlu ettiğini kaydeden Belediye Başkanı Çerçi, “Gençlerimizi bilim ve teknolojiye yönlendirmek milli teknolojimizi geliştirmek amacıyla düzenlenen TEKNOFEST İstanbul Havacılık, Uzay ve Teknoloji Festivali İstanbul’da yine rekor bir katılımla yapıldı. Burada ülkemizin yüz akı gençleri projelerini sergiledi. Biz de Bilim Yunusemre ve Yunusemre Belediyesi olarak festivalde standımızı açtık. Öğrencilerimizle bir araya geldik. Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan ve değerli bakanlarımız festivalin açılışını gerçekleştirdi. Aralarında Bayraktar Kızılelma, Bayraktar Akıncı’nın da yer aldığı savunma sanayisinin öne çıkan projeleri de ziyaretçilere sunuldu. Bu yıl Bayraktar TB3 Silahlı İnsansız Hava Aracı, ilk kez TEKNOFEST etkinlik alanında yerini aldı. Rekor katılımın olduğu festivalde gururlandık, onur duyduk gerçekten. İnanıyorum ki geleceğin bilim insanları buralardan çıkacak. Bu festivalin düzenlenmesinde emeği geçen herkesi bir kez daha kutluyorum” diye konuştu.

Çevre ve enerji teknolojileri alanında SUVOLTA adlı proje, 90.67 puanla Türkiye’de finale kalan 45 proje arasından 23. olarak Türkiye finallerine katılmaya hak kazandı. Ordu'dan finallere katılmaya hak kazanan toplam iki proje bulunurken, Kabadüz Çok Programlı Anadolu Lisesi 1. sırada, Dr. Mehmet Hilmi Güler Bilim Sanat Merkezi ise 2. sırada yer alıyor.
Konu hakkında açıklamalarda bulunan Kabadüz Kaymakamı Yasin Şahin, “Bize bu gururu yaşatan proje ekibi öğretmen ve öğrencilerimiz ile katkısı olan tüm çalışma arkadaşlarımıza teşekkür ediyorum. Bu projemizin finallerde de başarılı olacağına olan inancımız tam” dedi.

Proje, şebeke suyundan elektrik üretmeyi hedefliyor
Minyatür bir elektrik türbini olan proje, toplu konutlarda su şebekelerine bağlanarak binaların aydınlatmalarını ve elektrik masraflarını karşılamayı hedefliyor. İçerisinde mıknatıslama sistemi sayesinde elektronik güç ve elektrik akımı üretiyor. İki mıknatıstan köprü diyot ve kondansatör desteği ile beraber 20 volta kadar destek sağlayan cihazda mıknatıs sayısı üzerinde oynamalar yapılırsa 100 volta kadar destekleyebiliyor ve toplu konutlardaki elektrik ihtiyacını karşılamayı hedefliyor.

Sichuan Üniversitesi Batı Çin Hastanesi'nde görev alan araştırmacılar, ortalama yaşı 89 olan toplam 28 bin 563 kişinin 1998'den bu yana toplanan sağlık verilerini inceledi.

Katılımcılar bu süre içinde belirli aralıklarla yapılan anketlere katıldı ve sosyal etkileşimlerine dair soruların da yer aldığı bir dizi soruya cevap verdi.

Araştırmacılar bu anketlerden yola çıkarak katılımcıları 4 gruba ayırdı: Neredeyse her gün sosyalleşenler, haftada en az bir kez sosyalleşenler, ayda en az bir kez sosyalleşenler, ara sıra sosyalleşenler ve hiç sosyalleşmeyenler.

Journal of Epidemiology & Community Health adlı hakemli bilimsel dergide yayımlanan bulgular, sosyalleşmenin yaşam süresini önemli ölçüde etkilediği sonucuna vardı.

Araştırmacılar hiç sosyalleşmediğini söyleyen yaşlıların hayatını kaybettiği yaşla diğerlerinin ölüm yaşını karşılaştırdı.

Bunun sonucunda ara sıra sosyalleşenlerde ölümün yüzde 42, ayda en az bir kez sosyalleşenlerde ise yüzde 48 oranında geciktiği ortaya çıktı.

Benzer şekilde, hiç sosyalleşmediğini söyleyenlerle karşılaştırıldığında, bunu haftada en az bir yapanlarda yüzde 110 gecikme tespit edildi.

Neredeyse her gün sosyalleştiğini söyleyenlerde oran yüzde 87 ila 204 olarak belirlendi.

Yaşlanmaya ilişkin araştırmalar, bugüne dek genellikle spor ve beslenmeyle ilgili verilere odaklanmıştı.

Sosyalleşmenin sağlık yararlarına dair kanıtların çoğu da Batı ülkelerinde yaşayanlara dayanıyordu.

Çinli araştırmacıların yeni çalışması bu boşluğu büyük ölçüde kapatmış oldu.

Uzmanlar, yaşlı yetişkinlerin Dünya nüfusundaki ağırlığının giderek artmasını bekliyor. Bu yüzden yaşlıların ömrünü uzatmaya ilişkin araştırmalar giderek önem kazanıyor.

Independent 

Önceki araştırmalar, yalan söyleyenlerin yüz hareketlerine veya sözlerindeki ipuçlarına odaklanmak gibi bir dizi yönteme işaret ediyordu.

Bunlardan biri de yalan söylediğinden şüphe edilen kişinin dikkatini dağıtarak açığını yakalamaya çalışmaktı.

Öte yandan Amsterdam Üniversitesi Davranış  Bilimleri Fakültesi'nden Bruno Verschuere ve meslektaşları, bu kişilerin söylediklerindeki ayrıntı düzeyine odaklanmanın en iyi taktik olduğu sonucuna vardı.

Ekip, yalanı gerçekten ayırt etmek için birden fazla noktaya odaklanmanın aslında işleri daha da zorlaştırdığını savunuyor.

Verschuere, "Bu saçma, çünkü aslında imkansız bir görev" ifadelerini kullandı.

Tüm bu sinyalleri kısa sürede değerlendiremezsiniz 

Hakemli bilimsel dergi Nature Human Behaviour'da yayımlanan araştırmada bir dizi deney yapıldı.

Deneye katılan kişiler yalancı ve masum olmak üzere iki gruba ayrıldı. Suçlu grup, bir dolaptan sınav sorularını çalmakla görevlendirildi ve daha sonra bu konuda yalan söylemek zorunda kaldı. Masum grup ise yalnızca kampüste vakit geçirdi.

Soruların çalınmasıyla ilgili soruşturmada iki grubun da ifadesine başvuruldu ve bu ifadeler ayrı bir katılımcı grubuna izletildi. Bu katılımcılar, hangi grubun yalan, hangisinin doğru söylediğini anlamaya çalıştı.

İlk olarak katılımcılara herhangi bir ipucu değerlendirmekte özgür oldukları söylendi. Bunun sonucunda katılımcıların tahminlerinin neredeyse şansa dayalı olduğu tespit edildi.

Daha sonra da katılımcılardan yer, kişi, zaman ve konum gibi ayrıntılara odaklanarak ifadeleri yeniden değerlendirmeleri istendi. Bu durumda yalanları gerçeklerden daha iyi ayırt edebildikleri görüldü.

Denemelerden birinde, tüm ipuçlarını göz önüne alan katılımcıların yüzde 59 oranında başarı gösterdiği saptandı. Sadece ayrıntılara odaklanıldığında ise oran yüzde 66'ya yükseldi.

Verschuere bulgularla ilgili şu açıklamada bulundu:

Doğruyu söyleyenler, olayı bizzat yaşadıkları için zengin tarifler verebilirken, yalancılar ayrıntılar kurgulamış bile olsa yakalanma riskleri artıyor.

Independent

Mandal, unutulmuş gibi gözükse de Kovid-19 gibi durumların gelecekte yaşanmayacağının garantisinin bulunmadığına dikkati çekerek, Türkiye'nin bu konuya hazırlık olması için 3 yıl önce çalışmaların başlatıldığını belirtti.

Söz konusu çalışmalarda en kritik bileşenin, laboratuvardaki çalışmalarla ve özel sektördeki üretim arasında ölçek büyütme ve pilot üretimi konusundaki ihtiyaç olduğunu anlatan Mandal, "Medikal Biyoteknoloji Mükemmeliyet Merkezi'miz, bu çalışmalara sadece TÜBİTAK bünyesindeki araştırmacılar için değil Türkiye'deki hem üniversitelerimiz hem de firmalarımız noktasında katkı vermek için hazırlanmış altyapımız. Dolayısıyla üniversitede geliştirilen temel araştırma düzeyindeki çalışmaların üretim aşamasına geçerken ihtiyaç duyacağın gerekli donanım ve altyapıya sahip." diye konuştu.

Yunusemre Belediye Başkanı Dr. Mehmet Çerçi geleceğin büyükleri olan çocuklara yönelik yapılan çalışmaları önemsediklerini belirterek, “Öğrencilerimize bilimi sevdirmek amacıyla yaptığımız bilim şenliğimizde değerli öğretmenlerimiz ile öğrencilerimiz birbirinden farklı deneyler yaparak eğlendi. Teknofest gençliğine yönelik yapacağımız etkinliklerimiz sürecek. Yediden yetmişe her kesimden vatandaşlarımıza hizmet etmeye devam edeceğiz” dedi.

“Bu uygulama ile Türkiye’nin ilklerindeyiz”

MASKİ Genel Müdürlüğü AR-GE birimi tarafından geliştirilen MASKİ Matik cihazlarının yakın zamanda 40 adet üretiminin yapılacağını belirten Başkan Ergün, “MASKİ Genel Müdürlüğümüz bünyesindeki AR-GE birimimizce yazılımı ve donanımı yapılan yeni MASKİ Matik cihazlarımız, hemşehrilerimizin su faturası ödeme, kartlı sayacına su yükleme gibi işlemlerini daha kolay bir şekilde yapabilmesi amacıyla geliştirildi. Vatandaşlarımıza kolaylık sağlayacak bu cihazlarımızın il geneli için 40 adet üretimi yapılacak. Türkiye’de böyle bir uygulamayı kendi bünyesinde gerçekleştiren ilk Büyükşehir Belediyelerinden biriyiz. Ayrıca işlem ücretini 5.5 TL’den 3 TL’ye indiriyoruz. Vatandaşlarımıza hayırlı olsun” dedi.

Cihazlar daha çok kullanılacak

MASKİ Genel Müdürü Burak Aslay, “Sahadaki mevcut cihazlarda sadece nakit ödeme özelliği vardı. Vatandaşlarımız özellikle pandemi dönemi ile birlikte kredi kartı ile ödeme sistemini çok benimsedi. Sayın Başkanımız Cengiz Ergün’ün talimatı ile de Bilgi İşlem Dairesi Başkanlığımız büyük bir çalışma gerçekleştirdi. Tamamen idaremiz bünyesinde yazılımı ve donanımı yapılan ve geliştirilen MASKİ Matik cihazlarımızla Kredi kartı ve kredi kartı ile 3 farklı seçenek (temassız, çipli ve slip) ile vatandaşlarımız ödeme yapabilecek. Bu cihazların daha fazla kullanılacağını düşünüyoruz. Genel Müdür Yardımcımız, Daire Başkanımız ve tüm personellerimize sizlerin huzurunda teşekkür ediyoruz. Türkiye’de böyle bir uygulamayı kendi bünyesinde yapan belediyeler arasında ilk sıralardayız” dedi.

Daha önce fırlatma operasyonu hava şartları nedeniyle 3 kez ertelenen İMECE uydusunun Türkiye'deki fırlatma programı, Milli Savunma Bakanı Hulusi Akar ile TÜBİTAK Başkanı Prof. Dr. Hasan Mandal'ın katılımıyla gerçekleştirildi.

Falcon 9 roketiyle uzaya gönderildi

Bakan Akar ile Mandal'ın konuşmalarının ardından geri sayım yapıldı ve TÜBİTAK UZAY tarafından geliştirilen yerli ve milli gözlem uydusu İMECE, Türkiye saatiyle 09.48'de Space X firmasına ait Falcon 9 roketiyle uzaya gönderildi.

İMECE ile yine TÜBİTAK UZAY tarafından geliştirilen görüntüleme uydusu AKUP, ASELSAN ve GÜMÜŞ firması işbirliği ile üretilen görüntüleme uydusu KILIÇSAT, PLAN-S firması tarafından üretilen nesnelerin interneti ve görüntüleme uydusu CONNECTA T2.1 küp uyduları da aynı roket içerisinde uzaya fırlatıldı.

Erdoğan da video mesaj gönderdi

Törene, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan da video mesaj gönderdi.

Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mustafa Varank da fırlatmanın ardından törene telefonla bağlandı, emeği geçenlere teşekkür etti.

Yüksek çözünürlüklü uydu görüntüsü ihtiyacını karşılayacak

Türkiye'nin uydu teknolojilerinde yurt dışına bağımlılığını azaltacak İMECE, 21 Şubat'ta ABD'de bulunan Vandenberg Uzay Kuvvetleri Üssü'ne uğurlandı. İMECE için Nurus firması tarafından ilk defa yerli ve milli imkanlarla temiz oda özelliği de taşıyan bir kabin geliştirildi.

Esenboğa Havalimanı'ndan fırlatmanın gerçekleştirileceği Vandenberg'e gönderilen uydu, nem ve titreşim gibi her türlü riske karşı koruyucu ve yerli olarak üretilen temiz oda özelliğine sahip kabin sayesinde güvenli bir yolculuk yaptı.

Türkiye, ilk kez metre altı çözünürlüğe sahip...

Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı ve TÜBİTAK 1007 programı ile desteklenen, Milli Savunma Bakanlığı ve Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanlığı koordinasyonu ile yürütülen proje kapsamında geliştirilen İMECE, yörüngedeki testleri tamamlandıktan sonra Hava Kuvvetleri Komutanlığı envanterine dahil olacak.

İMECE'nin göreve başlamasıyla Türkiye, ilk kez metre altı çözünürlüğe sahip, yerli ve milli imkanlarla geliştirilen bir elektro-optik uydu kamerasına uzay tarihçesi kazandırmış olacak.

Birçok alanda Türkiye'ye hizmet verecek

Türkiye'nin yüksek çözünürlüklü uydu görüntüsü ihtiyacını karşılayacak olan İMECE, 680 kilometre irtifada güneşe eş zamanlı yörüngede görev yapacak.

Coğrafi kısıt olmaksızın dünyanın her yerinden görüntü çekebilecek uydu, hedef tespit ve teşhis, doğal afet, haritalama, tarımsal uygulamalar gibi birçok alanda Türkiye'ye hizmet verecek.

Tasarım görev ömrü 5 yıl olarak planlandı

Sivil ve güvenlik amaçlı kullanılabilecek uydunun tasarım görev ömrü 5 yıl olarak planlandı. Proje kapsamında Türkiye'de ilk defa uzay uyumlu elektro-optik kamera tasarlanıp geliştirilerek üretildi.

Böylece Türkiye, yabancı uydulardan görüntü tedarik eder konumdan kendi kamerasını üreten ve hatta ihraç eden duruma geldi.

İMECE, 1000 kilometre uzunluğunda 

Elektro-optik kamera dışında, elektrikli itki sistemi, güneş algılayıcı, yıldız izler, tepki tekeri, küresel konumlandırma sistemi alıcısı, manyetometre, X bant haberleşme ekipmanı ve anteni, S bant haberleşme ekipmanları ve antenleri, güç düzenleme ve dağıtım ekipmanları, uçuş bilgisayarı, uçuş yazılımları, yer istasyonu anteni, yer istasyonu yazılımları İMECE Projesi kapsamında yerli olarak geliştirildi.

Türkiye, böylece, sıfırdan yer gözlem uydusunun ve yer istasyonunun tüm alt sistemlerini tasarlayıp üretebilecek kabiliyete sahip bir ülke konumuna geldi.

Yaklaşık 700 kilogram ağırlığındaki İMECE'nin boyutları 2 metre x 3,1 metre ölçüsünde.

İMECE, 1000 kilometre uzunluğunda 16,73 kilometre genişliğinde bir alanı tek seferde çekebilirken, çektiği görüntüleri 320 megabayt/saniye brüt veri hızıyla yer istasyonuna indirebiliyor.

WSJ'nin görüşlerine yer verdiği konu hakkında bilgisi olan araştırmacılar, milyarderin yapay zeka uzmanlarını işe almak için birkaç aydır çabaladığını da ileri sürdü.
Financial Times ise ChatGPT'yi geliştiren OpenAI'a rakip olmak isteyen Musk'ın, Tesla ve SpaceX'in bazı yatırımcılarıyla yeni şirkete para vermeleri için görüştüğünü iddia etti.
San Francisco merkezli OpenAI'ın kurucuları arasında Musk da yer alıyor. Ancak Tesla ve SpaceX CEO'su, kuruluştan kısa süre sonra şirketten ayrılmıştı. Musk "ekibin gerçekleştirmek istediği fikirleri paylaşmadığını" söylemişti.

Musk öte yandan yaklaşık iki hafta önce yapay zeka araştırmalarına ara verilmesini isteyen bir açık mektuba imza atmıştı. Bini aşkın kişinin destek verdiği mektupta GPT-4’ten daha güçlü yapay zeka teknolojilerinin geliştirilmesine 6 ay ara verilmesi istenmişti. "Topluma ve insanlığa yönelik potansiyel riskler" çağrının nedeni gösterilmişti.

Süper uygulama X
WSJ şirketin adının, Musk'ın "her şeyin uygulaması" planını hatırlattığını yazdı. Twitter'ı satın alan teknoloji milyarderi, sosyal medya platformunu "her şeyin uygulaması" haline getirmeyi istiyor. Bu platform gibi uygulamalara "süper uygulama" veya "mega uygulama" adı veriliyor. Musk, platformuna X adını verdi.
Musk, kullanıcılara mesajlaşma, gönderi paylaşımı, ödeme ve alışveriş gibi bir dizi hizmet sunan Çinli WeChat uygulamasından ilham aldığını söylüyor. Bu tür uygulamalarda kullanıcılar yemek söyleyebiliyor, taksi çağırabiliyor, araç kiralayabiliyor, arkadaşlarına ve ailelerine para da gönderebiliyor.

Elon Musk Tesla, SpaceX ve OpenAI haricinde Boring Company, Neuralink, Zip2 ve sonradan PayPal haline gelen X.com'u kurdu.

ChatGPT özellikleri ?
⦁    Soru-cevap
⦁    Matematik denklemleri çözme
⦁    Metin yazma (Temel akademik makaleler, edebi metinler, film senaryosu vb.)
⦁    Hata ayıklama ve düzeltme (Örneğin herhangi bir kod bloğundaki hataları tespit edip doğrusuyla düzeltme)
⦁    Diller arası çeviri
⦁    Metin özetleme ve metindeki anahtar kelimeleri tespit etme
⦁    Sınıflandırma
⦁    Tavsiyelerde bulunma
⦁    Herhangi bir şeyin ne işe yaradığını açıklama (Örneğin bir kod bloğunun ne işe yaradığını açıklama)

ChatGPT nasıl kullanılır ❓

apay zeka tabanlı sohbet robotu Chat GPT, ücretsiz olarak kullanılabiliyor. İşte ChatGPT kullanmak için adım adım yapmanız gerekenler ?
Bilgisayar veya telefonunuzdan https://chat.openai.com web sitesini açın.
OpenAI üyeliğiniz varsa "Log in" butonuna basıp hesabınıza giriş yapın. Hesabınız bulunmuyorsa "Sign up" butonuyla üye olun.
Hesabınıza giriş yaptıktan sonra açılan sohbet ekranından ChatGPT'yi kullanabilirsiniz. 

Manisa İnternet Haber olarak sizler için ChatGPT 'ye kullancı olarak  sanatçımız  Sezen Aksu tarzında şarkı sözü yazmasını istedik .Sonuca bizlerde inanamadık .Görselde bulunan şarkı sözleri yapay zeka yoluyla yazıldı . Yapay zekanın bizleri hangi  noktalara taşıyacağını varın siz düşünün .

Amerikan Beton Enstitüsü (ACI) Afet Sonrası Keşif Komitesi, 6 Şubat tarihinde Kahramanmaraş’ta meydana gelen 7.7 ve 7.6 büyüklüğündeki depremlerde oluşan yapısal hasarları yerinde incelemek amacıyla bir çalışma grubu oluşturdu. Türkiye’nin yanı sıra yabancı üniversitelerde de görev yapan yaklaşık 30 akademisyen ve inşaat mühendisi, deprem felaketinden yaklaşık 2 ay sonra bölgeye gitti. Depremin büyük hasar verdiği Hatay, Kahramanmaraş ve Gaziantep üzerine yoğunlaşan ekipte, İzmir Ekonomi Üniversitesini temsilen İnşaat Mühendisliği Bölümü Dr. Öğretim Üyesi Egemen Sönmez yer aldı.

"Donatı eksikliği hasar verdi"
Deprem bölgesindeki incelemelerini paylaşan Dr. Sönmez, “Ziyaretteki temel hedefimiz, deprem yönetmeliklerinde değişikliğe sebep olacak yapı davranışlarını tespit etmekti. Bu noktada oldukça faydalı, bizlere derin analiz yapma imkanı sağlayan bir ziyaret oldu. Bölgede yaptığımız incelemelerde, maalesef birçok yanlış yapılan uygulamalar gördük. Depremi hasarsız veya hafif hasarla atlatabilecek nitelikte tasarım ve malzeme kalitesine sahip birçok bina, uygulamadaki eksiklik ve yanlışlıklar nedeniyle ağır hasar almış. Örneğin; beton iyi yerleştirilmediği için boşluklar oluşmuş. Bu durum, binanın dayanımını azaltmış. Sarsıntı anında kolon demirlerinin burkulmasını önleyen enine donatılar, yeterli sayıda ve sıklıkta kullanılmamış. Birçok bina, birbirine çok yakın inşa edildiği için birbirine vurarak hasara yol açmış” diye konuştu.

‘Asmolen’ ve ‘bant pencere’ detayı
Dr. Sönmez, sözlerini şöyle sürdürdü: “Zemin kattaki dükkanlarda, bölme duvarlar hiçbir hesaba dayanmadan kaldırılmış veya hiç konmamış. ‘Yumuşak kat’ dediğimiz bu durum; önce alt katın, ardından da tüm binanın çökmesine neden olmuş. Zemin kat kolonlarının arasına, bant pencere oluşturacak şekilde yarım duvar örülmüş. Yani kolonun yanında olması gereken duvarın yarısı, pencere haline getirilmiş. Bu durum, kolonun dayanımını olumsuz etkileyip tüm binanın yıkılmasına veya kullanılamaz hale gelmesine sebep olmuş. Düz bir tavan elde etmek için yapılan ve piyasada ‘asmolen’ olarak adlandırılan döşeme sistemi, yapının beklenen davranışı gösteremeyip daha fazla hasar almasına sebep olmuş. Deprem yönetmeliği, bu tip döşemelerin deprem bölgelerinde kullanılmasına çok sınırlı şartlar altında izin verdiği halde buna uyulmamış. Bunlara ek olarak maalesef kiriş, kolon veya perde duvarların içinden elektrik tesisatı ya da baca borularının geçirildiğini de gördüm. Boru geçirmek için binayı ayakta tutan yapısal elemanların demirleri neden kesilir gerçekten anlamak mümkün değil. Maalesef depremler, acı sonuçlarını düşünmeden yaptığımız bu ihmalleri affetmiyor.”

Yetkin mühendislik vurgusu
Türkiye’de özellikle ‘yetkin’ mühendislik konusunda birtakım düzenlemeler yapılması gerektiğini dile getiren Dr. Sönmez, “Bir doktor, nasıl kendi alanında uzmanlaşıp yetkinlik kazanıyorsa, inşaat mühendisleri için de böyle olmalı. İnşaat mühendisleri, belirli bir tecrübeye ulaştıktan sonra uzmanlık sınavlarına alınabilir. Bu sayede inşaat mühendislerine, belli bir konuda uzmanlaştıklarını kanıtladıktan sonra belli tip projeleri yapma yetkisi verilebilir. Ülkemizde de bu tipte, lisanslandırılmış (yetkin) mühendislik için düzenlemelerin yapılabileceğini düşünüyorum. Bu durum, inşaat mühendisliği mesleğinin geleceği için de oldukça yararlı sonuçlar doğuracaktır. Şantiye şeflerinin sadece tek inşaatta çalışması ve yetkinliklerinin sertifikalandırılması da oldukça yararlı olacaktır. Bunun yanı sıra yapı denetim sisteminin daha kontrollü çalışması da sağlanmalıdır” dedi.

Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı Kalkınma Ajansları Genel Müdürlüğü koordinasyonunda çalışmalarını sürdüren Bursa Eskişehir Bilecik Kalkınma Ajansı (BEBKA), Bursa Teknik Üniversitesi Teknoloji Transfer Ofisi (Bursa TTO), Doğu Marmara Kalkınma Ajansı (MARKA), Güney Marmara Kalkınma Ajansı (GMKA) ve Trakya Kalkınma Ajansı (TRAKYAKA) iş birliğinde yürütülen SeedUP İnovatif Girişimcilik Programını hayata geçirdi. Girişimcilik ekosisteminin geliştirilmesinin hedeflendiği program çerçevesinde firmasını kuran girişimcilerin mentorluk faaliyetleri ile desteklenmesi ve iş fikirlerinin hayata geçirilerek sürdürülebilirliğinin sağlanması hedefleniyor.

Hedefimiz, girişimcilik ekosistemini geliştirmek
Programın tanıtım toplantısında açılış konuşması yapan BEBKA Genel Sekreteri Prof. Dr. M. Zeki Durak, “Ülkemizde girişimcilik kültürünü yaygınlaştırmak ve bu yolda güçlü bir ekosistem oluşturmak gün geçtikçe önem kazanırken kamunun düzenleyici, yol gösterici ve izleyici bir rol üstlenmesi de çok kıymetli” dedi.
BEBKA tarafından yürütülen Girişimcilik Ekosisteminin Geliştirilmesi Sonuç Odaklı Programı ile bölgede girişimcilik ekosisteminin geliştirilmesine odaklandıklarını kaydeden Genel Sekreter Durak, “İnovatif iş fikirlerinin hayata geçirilmesi için iş kurmak isteyen girişimcilere destek hedefiyle SeedUP İnovatif Girişimcilik Programını tasarladık. BEBKA koordinasyonunda; BursaTTO, MARKA, GMKA ve TRAKYAKA iş birliğinde yürütülecek ve 9 ay sürecek olan program, Bursa, Kocaeli, Sakarya, Bolu, Düzce, Yalova, Balıkesir, Çanakkale, Tekirdağ, Edirne ve Kırklareli’de ikamet eden ve girişimcilerin inovatif iş fikirlerini hayata geçirerek ürünlerini ticarileştirecekleri ya da firmalarını kuracakları, sonrasında eğitim ve mentorluklar ile desteklenecekleri uzun soluklu bir süreç olacak” dedi.

Girişimcilerin, finansman konusunda yeni fırsatlara ulaşabileceklerini de dile getiren Durak, “SeedUP Programımız dışında yürüttüğümüz Bölgesel Girişimcilik Sermayesi Mali Destek Programı çerçevesinde 11 fona toplam 100 milyon TL kaynak ayrıldı. Önümüzdeki 5 yıl içerisinde bölgemizdeki girişimcilere bu fonlardan yatırım alma imkânı sağlanacaktır. SeedUP Programını başarıyla tamamlayan girişimciler de bu fonlarla görüşme fırsatı yakalayabilecek” şeklinde konuştu.

Programda konuşan BTÜ Rektörü Prof. Dr. Naci Çağlar, “SeedUP İnovatif Girişimcilik Programlarını daha önce 2019 ve 2021 yıllarında yine BEBKA iş birliğiyle gerçekleştirmiştik. Bu sene programın 3.sünü gerçekleştirirken etki alanımızı genişletiyoruz. SeedUP Programıyla inovasyon ve girişimciliği desteklemeye devam ederken, bölgesel kalkınmaya katkı sağlamak için de önemli bir rol üstlenmiş oluyoruz. Programımız yenilikçi iş fikirlerini hayata geçirerek girişim sayılarını artırmayı, bölgesel kalkınmayı ve istihdama katkı sağlamayı hedefliyor. Yeni işletmelerin kurulması ve büyütülmesi bölgemizin ekonomik potansiyelini artıracak ve yeni iş imkanları sağlayacaktır. Girişimlerin başarıya ulaşması için birçok faktörün bir araya gelmesi gerekiyor, biz de programımızda girişimcilerin ihtiyaç duydukları kaynakları sağlayarak, başarıya giden yolda onlara destek oluyoruz. Böylelikle SeedUP Programı bölgedeki girişimcilik ekosisteminin geliştirilmesine katkı sağlayacağına inanıyoruz" diye konuştu.

Program BEBKA Planlama Birim Başkanı Elif Boz Ulutaş’ın SeedUP Bilgilendirme Sunumu ile devam etti. Programa başvuruların 31 Mart 2023 tarihi itibariyle açıldığını ifade eden Ulutaş, “Başvurular için son tarih 30 Nisan 2023. Bu tarihe kadar girişimcilerimizden başvuruları bekliyoruz” diye konuştu.
Başvuruların www.seedup.bebka.org.tr adresinden alındığı vurgulandı. Programın son bölümünde 2019 ve 2021 yıllarında yürütülen SeedUP Programlarında başarılı olmuş, şirketlerini kurmuş ve ihracata başlamış girişimciler “Yusuf Taş (Troia Global) ve Yusuf Aydın (Elbesoft Yazılım) tecrübelerini katılımcılarla paylaştı. Katılımcılardan gelen soruların cevaplandığı programın yayınını kaçıranlar BEBKA’nın Youtube kanalı üzerinden izleyebilecek.

"Ülkemizin dört bir yanında etkinlikler düzenleyeceğiz"
GUHEM Genel Müdürü Halit Mirahmetoğlu GUHEM’in Dünya Uzay Haftası’nın ulusal koordinatörü olmasından gurur duyduklarını belirterek şunları söyledi:
“GUHEM olarak uzay ve havacılık alanında genç nesillere ilham kaynağı olmak amacıyla kurulduk. Hedeflenen sadece bu hafta özelinde değil her zaman birçok etkinlik ve eğitim düzenliyoruz. Dünya Uzay Haftası Derneği tarafından ulusal koordinatör olarak seçilmemiz, yaptığımız çalışmaların takdir edildiğini gösteriyor. Yaptığımız çalışmaları bu haftada sadece Bursa özelinde değil tüm Türkiye’de gerçekleştireceğiz. Bu çerçevede ülkemizdeki tüm kurum ve kuruluşlarla iş birliği yaparak Dünya Uzay Haftası’nı en iyi şekilde kutlamak için çalışmalara başladık. Her sene bu özel hafta boyunca ülkemizin dört bir yanında çeşitli etkinlikler düzenleyeceğiz. Konferanslar, paneller, seminerler, sergiler, yarışmalar, gözlemler, atölyeler, kamplar ve çok daha fazlasını gerçekleştirmek için çok heyecanlıyız. Bu görevi layıkıyla yerine getirmek için elimizden geleni yapacağız. Türkiye’deki tüm uzay ve havacılık tutkunlarını Dünya Uzay Haftası’na katılmaya davet ediyoruz”
 

Dünya Uzay Haftası neden kutlanıyor
Her yıl 4-10 Ekim tarihlerinde kutlanan 1999 yılında Birleşmiş Milletler tarafından kabul edilen Dünya Uzay Haftası, insanlığın uzaya doğru açılmasında dönüm noktası olan iki olaya işaret ediyor. Bunlardan ilki 4 Ekim 1957’de dünyanın ilk yapay uydusu Sputnik 1 'in uzaya fırlatılması ile uzay keşfinin yollarının açılması, ikincisi ise 10 Ekim 1967’de kısa adı ile Uzay Antlaşması olarak bilinen Ay ve Gök Cisimleri Dahil Uzayın Keşfi ve Kullanımı için Devletlerin Faaliyetlerini Düzenleyen İlkeler Antlaşması’nın yürürlüğe girmesi ile bu tarihler özel bir hafta olarak ilan edildi. Dünya Uzay Haftası boyunca tüm dünyada farklı etkinlikler düzenlenerek uzay alanında farkındalık oluşturmak hedefleniyor.
 

Dünya Uzay Haftası Derneği
Dünya Uzay Haftası Derneği, Dünya Uzay Haftası’nın resmi organizatörüdür. Dernek, uzayın insanlık için önemini ve faydalarını vurgulamak, uzay çalışmalarına katkıda bulunan kişi ve kurumları tanıtmak, gençleri uzay alanına ilgi duymaya ve yönlendirmeye teşvik etmek ve uzayda barışçıl iş birliği ve anlayışı desteklemek amacıyla faaliyet gösteriyor. Dünya Uzay Haftası Derneği, dünyanın farklı ülkelerindeki kurum ve kuruluşları ulusal koordinatör olarak belirliyor. Ulusal koordinatörler ise kendi ülkelerinde Dünya Uzay Haftası ile ilgili etkinlikleri planlamak, düzenlemek, desteklemek ve raporlamakla sorumlu oluyor.

Yaşar Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü yüksek lisans öğrencisi Taylan Akbaş’ın Bilgisayar Mühendisliği Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ahmet Hasan Koltuksuz danışmanlığında 2020 yılında bitirme tezi olarak hazırladığı Biometrix projesi, 2021 yılında Bilimsel Araştırma Projesi olarak geliştirildi. İmza sahteciliğini neredeyse imkansız hale getiren ve uzaktan imza imkanıyla belge ve onay işlemlerini kolaylaştıran biyometrik imza projesi ile ticarileşmeyi hedefleyen Akbaş, 2022’nin mayıs ayında Bilgi Teknoloji ve Transfer Ofisi bünyesindeki Minerva Kuluçka Merkezinde Qwerty Software Bilgi Teknolojileri adında bir şirket kurdu. Şirket altında çalışmalarına devam eden Akbaş’ın dijital imza konusunda birçok alanda büyük kolaylık sağlayacak projesi, İzmir Büyükşehir Belediyesinin kuluçka firmaların ticarileşme adımlarına destek olmak için geliştirdiği Siber Güvenlik Girişimcilik Programı’na başvuran 19 firmadan 5’i arasına girdi. Biometrix son olarak büyük bir başarıya imza atarak EGİAD Melekleri Yatırım Ağı tarafından çekirdek yatırım aldı. Projenin pilot uygulaması Yaşar Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü ve Mühendislik Fakültesi Endüstri Mühendisliği Bölümünde yapılacak.

Dosya kayıp riskini ve kağıt israfını azaltacak
Kullanıcıların istedikleri yer ve zamanda elektronik ortamdaki biyometrik imzaları ile belgelerini imzalayabilecekleri, blok zincir tabanlı bir mobil platform olan Biometrix, bulut mimarisi olarak tasarlandı. Akbaş, “Dosya kayıp riskini sıfıra indiren bu sistem sayesinde her yıl binlerce ağaç gereksiz kağıt kullanımı için kesilmekten kurtulacak. İmzalanan dosya sayısı ve sirkülasyonu sebebiyle hukuk büroları, devlet daireleri, üniversiteler, bankalar, hastaneler, emlak ve inşaat sektöründen şirketler, lojistik şirketleri ve fabrikalar bu projenin ilk müşterisi olma potansiyeli en yüksek olan kullanıcı grupları. İmzacının dijital kalem (Stylus) kullanarak kendi el yazısı ile tablete, cep telefonuna veya bilgisayara attığı imza, normal bir kalem ile attığı ıslak imza gibi kişinin biyometrik verisidir. Bu biyometrik veri kimlik doğrulama işlemleri için kullanılır. Retina, parmak izi gibi çeşitli doğrulama sistemleri olsa da biyometrik imzanın kullanımı birçok açıdan diğer sistemlerden önde” dedi.

İmza sahteciliği neredeyse imkansız hale gelecek
Projenin amacından bahseden Akbaş, “Biometrix sistemi ile kullanıcılara istedikleri bir dosyaya kendi biyometrik imzalarını atmalarını, imzanın doğrulanmasını ve her bir imza işleminin yönetimi ve bakımını kolaylıkla gerçekleştirebilecekleri bir ortam sağlamak istiyoruz. Kullanıcılar Biometrix mobil uygulamasını kullanarak, istedikleri yer ve zamanda istedikleri bir dosyayı imzalayabilecek, imzalarını doğrulayabilecek ve imzalanan dosyayı kişisel sebeplerle ya da herhangi bir iş akış sürecinde kullanabilecekler. İmzalanan dosya içeriğinin yanında kullanıcının biyometrik imzası ve imzanın resmi, işlemin yapıldığı yerin enlem ve boylam bilgisi, doğrulama puanı, zaman damgası gibi birçok bilgi içerecek. Böylelikle kullanıcılar, herhangi bir üçüncü tarafa ihtiyaç duymadan, kolayca işlemlerini tamamlayabilecek. İmza sahteciliğinin neredeyse imkansız olduğu Biometrix uygulamasında kullanıcılar, istedikleri zaman her bir dosya için ayrı hazırlanmış adli bilişim raporlarına ulaşabilecek” diye konuştu.

"Proje, gurur kaynağımız"
Yaşar Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Cemali Dinçer projenin başarısı hakkında şunları söyledi: “Üniversitemizin Bilgisayar Mühendisliği Bölümünde lisans bitirme projesi olarak başlayan biyometrik imza çalışmaları, Proje Destek Ofisimizce yürütülen Bilimsel Araştırma Projesi (BAP) çerçevesinde desteklendi. Projenin ticarileşmesi için kurulan Qwerty Software Bilgi Teknolojileri A.Ş. bir yandan biyometrik imza ürününün üniversitemizde yaygın biçimde kullanılması için çalışmalarını sürdürürken, diğer yandan da EGİAD tarafından yapılan yatırım ile desteklenmesi büyük bir gurur kaynağı oldu. Ürünün uluslararası tanınırlığının sağlanması için çalışmalar devam ediyor. Öğrencimizin başarılarının devamını diliyorum.”

Biyometrik imzaları yapay zeka doğrulayacak
Bilgi ve Teknoloji Transfer Ofisi Müdürü Necip Özbey ise “Kullanıcılar Biometrix mobil uygulamalarını kullanarak istedikleri yer ve zamanda istedikleri bir dosyayı taratabilecek ve akabinde imzalayabilecek, attıkları biyometrik imzaları yapay zeka algoritmalarımızla doğrulayabilecek ve imzalanan dosyayı organizasyonun bir iş akış sürecinde kullanabileceklerdir. Uygulamamız hukuk büroları, devlet daireleri, üniversiteler, bankalar, hastaneler, fabrikalar, kiralama hizmetleri gibi farklı alanlarda faaliyet gösteren ve kendi süreçlerinde güvenli kimlik doğrulama hizmetlerine ihtiyaç duyan her kullanıcıya hitap etmektedir. Bu alanda benzeri olmayan Biometrix uygulamasının hızla hak ettiği başarıyı yakalayacağını düşünüyoruz” sözlerine yer verdi.

Türk dünyasında ve diğer ülkelerde yaşayan Türk aydınlarının, Bilim- Teknoloji - Kültür - Sanat alanlarında ortak çalışma yapabilmesi için Dünya Türkleri Bilim ve Teknoloji Akademisi Derneği kuruldu.
1. Genel Kurulu toplantısına, Marmara Grubu Vakfı Genel Başkanı Dr. Akkan Suver de katıldı. Üsküdar - Bağlarbaşı Kültür ve Sergi Sarayında düzenlenen toplantıda Suver, Türk dünyasının birlikteliğinin önemini anlattı. Derneğin Onursal Başkanı emekli Büyükelçi Prof. Dr. Uluç Özülker’in de katıldığı Genel Kurulda, Derneğin Genel Başkanlığına Semih Taner seçildi.

Türk dünyasının ortak projeler geliştirmesi için derneğin kurulduğunu söyleyen Semih Taner, “Bu amaçla yurt içinde ve yurt dışında faaliyet gözeteceğiz. Bizler bu inançla elimizden gayreti gösterecek, yetişmiş insanlarımızın bilgi ve tecrübelerini genç kuşaklara aktarma konusunda bir köprü görevi üstleneceğiz” dedi.

Sosyal medya platformu Twitter’ın CEO'su Elon Musk, onaylı hesap olarak bilinen "mavi tik" onay sisteminin artık tüm dünyada kullanılabileceğini duyurmuştu. Parayla satın alınarak onaylanma sürecinin başlaması, güvenilirlik sorunlarını da beraberinde getirdi. Yaşar Üniversitesi Ekonomi Bölümü Dr. Öğretim Görevlisi Anıl Aba, özellikle künyesi olmayan haber sitesi ve hesaplarının paylaşımların ciddi risk oluşturduğuna dikkat çekti. Seçim süreci öncesi haber paylaşımı yapan pek çok sosyal medya hesabının türediğini ve bu hesapların paylaşımlarının çok fazla dolaşıma girdiğini aktaran Aba, “Son zamanlarda patronu, editörü, muhabiri, yazarı, internet sitesi, künyesi belli olmayan birçok Twitter hesabı ortaya çıktı. Hem çok takipçili hem de mavi tikli olmaları insanlarda bir güven duygusu uyandırıyor. Oysa bunlar, büyük ihtimalle seçim gündemini manipüle etmek için çalışıyorlar. Zaten bazılarının yöneticilerinin aynı olduğu tespit edilmişti. Bazen 7-8 sene önce açılmış eski ve çok takipçili bir hesabı satın alıp geçmiş paylaşımları ve beğenileri temizleyip işe başlıyorlar. Bazen de sahte takipçi satın alarak hesaplarını büyütüyorlar” diye konuştu.

"Kararsız seçmeni yalan haberlerle etkilemeye çalışıyorlar"
Sahte hesapların birden fazla sosyal medya platformunda ortak hareket ettiğini söyleyen Aba, “Bu gibi hesaplar Reddit, Discord ve Instagram gibi başka sosyal medya ortamlarında organize olup Twitter’daki gündemi etkilemeye çalışıyorlar. Kararsız seçmeni yalan haberlerle etkileyerek kendi tarafına çekme veya oy vereceği partiye pamuk ipliğiyle bağlı seçmeni öfkelendirerek oyunu diğer partiye yönlendirme gibi yöntemleri kullanıyorlar. Cambridge Analytica skandalında bunları görmüştük. Bir benzeri bu sefer Türkiye seçimlerinde Twitter üzerinden işliyor gibi. Şüphe uyandıran; sahibini, editörünü, yazarını bilmediğiniz, internet sitesi olmayan, Twitter Blue abonesi, kopyala-yapıştır haberler paylaşan hesapları takipten çıkıp engellemekte ya da en azından sessize almakta fayda var” ifadelerini kullandı.

Ünlü markaları da taklit edebiliyorlar
Dr. Anıl Aba, mavi tik almış dolandırıcıların, ünlü markaları ve iş insanlarını da taklit edebildiğine dikkat çekerek özellikle ihracat, ithalat, sağlık, kripto para gibi alanlarda sahte hesaplar açabildiğini sözlerine ekledi. Aba, yeni mavi tik sisteminin işleyişi hakkında şu bilgileri verdi: “Elon Musk, Twitter’ı satın aldıktan sonra mavi tik parayla verilmeye başlandı. Hem kullanımda daha uzun mesaj, daha uzun video, yorumlarda üstte gözükmek gibi birtakım ayrıcalıklar sağlıyor hem de eski mavi onay tikinin sağladığı güven ve saygınlığı taşıyor. Tek bir farkla; artık saygınlığın tek ölçütü Twitter Blue’ya para verip abone olmanız. Yani aslında saygınlık ve güveni parayla satın alıyorsunuz gibi bir durum var. Eski, parasız ve kullanım avantajı olmayan onay tikinin yeni, paralı ve avantajlı mavi tikten ortalamada daha güvenilir olduğunu düşünüyorum. Mavi tiklerin üzerine tıkladığınız zaman eskilerinde ‘Bu, eski bir onaylanmış hesap. Dikkate değer olabilir veya olmayabilir’ uyarısı çıkıyor. Yeni mavi tiklerde ise ‘Bu hesap Twitter Blue abonesi olduğu için onaylı’ ifadesi görüyorsunuz. Dolayısıyla paralı aboneliklerle, eski mavi tikleri buradan ayırt edebilirsiniz. Artık herhangi bir konuda uzmanlığı ya da saygınlığı olmayan herhangi biri ayda 8 dolar verip bir onaylı Twitter hesabı kullanabilir. Bu gibi hesaplar Twitter topluluğundaki güven ve saygınlık kurumlarını sulandıracaktır. Sosyal medya kullanıcıları okudukları içeriklere güvenirken buna dikkat etmeli. Artık mavi tikli olan profillere daha şüpheci yaklaşmak gerekiyor.”

Yaşar Üniversitesi, "Sanayi Yapılarının Deprem Riskinin Belirlenmesi ve Azaltılması" başlıklı panele ev sahipliği yaptı. Uzmanlar, Kahramanmaraş depreminin ardından ülke genelindeki mevcut binaların depreme dayanıklılığını ve alınacak önlemleri bir kez daha gündeme taşıdı. Yaşar Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Bölümü tarafından Selçuk Yaşar Kampüsünde düzenlenen panele Yaşar Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Bölüm Başkanı Prof. Dr. Özgür Eğilmez, Yaşar Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Dr. Öğretim Üyesi Cüneyt Tüzün, MEF Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Dr. Öğretim Üyesi Bahadır Şadan ve İnşaat Yüksek Mühendisi Ömer Ülker konuşmacı olarak katıldı.

"Yapılarda süneklik olmalı"
Panelin ilk oturumunda Prof. Dr. Özgür Eğilmez, "Binaların Depreme Dayanıklı Tasarım Esasları" başlıklı sunumunu gerçekleştirdi. Yapıların, depreme dayanıklı olması için sünekliğin (esneklik) olması gerektiğinin altını çizen Eğilmez, "Depremde yıkılan binalara baktığımızda çoğu binanın sünek davranışı yok. Pek çok bina taşıma kapasitesine ulaşınca gevrek davranış göstererek çökmüş. Yüksek dayanım yerine yüksek süneklik sağlarsak depremleri can kaybı olmadan atlatırız. Türkiye'deki yapıların büyük bölümü sünek davranış yerine gevrek davranış gösteriyor" dedi.

"Karot almak şart"
Panelin ikinci oturumunda Dr. Cüneyt Tüzün, "Mevcut Binaların Deprem Güvenliğini Belirleme Süreçleri" başlıklı sunumunu gerçekleştirdi. Dr. Tüzün, "İnşaat mühendislerinin hedefi, binanın deprem sonrasında hasar almaması değil, can kaybı yaşanmamasıdır. Depreme dayanıklı bina dediğimizde yanlış bir anlaşılma var. Depreme dayanıklı bina, depremde hasar görür ancak çökmez. Betonarme binaların depreme karşı dayanıklılığı öğrenilmek isteniyorsa mutlaka karot alınması gerekiyor. Binadan numune alınmadan binanın güvenliğini öğrenemezsiniz. Ancak kulaktan dolma bilgiler nedeniyle pek çok kişide karot aldırmanın binaya zarar vereceği düşüncesi hakim. Alınan numune binanın güvenliğini tehlikeye atmaz. Öyle olsa, yönetmelikte şu kadar numune alacaksınız diye sayı belirtilmezdi. Binanız, karot alınınca zayıflayacaksa zaten çıkın o binadan. Güçlendirmede kullanılan ve fiber takviyeli plastikler olarak bilinen FRP kompozit fiber, yara bandı değildir. Evet, bir çözümdür ancak her yere kullanılmaz. Binaların, mevcut durumunun belirlenmesi tüm aşamalarda tecrübe gerektiren bir süreçtir" diye konuştu.

"Doğru güçlendirme ile yıkılmaz"
Panelin üçüncü oturumunda Dr. Bahadır Şadan, "Deprem Güçlendirme Yöntemleri" başlıklı sunumunu yaptı. Bina güçlendirmede pek çok yöntemin olduğunu belirten Dr. Şadan, "İzmir'de yaşanan depremde daha önce güçlendirilmiş bir bina yıkıldı. Çünkü sadece binanın bodrum katında korozyonu önlemek için yara bandı gibi FRP sarılmış. Doğru güçlendirme, planlı güçlendirme yapılırsa, o bina yıkılmaz. Bina özelinde güçlendirme projesi hazırlanmalı. Kolonlar, çeşitli tekniklerle sarılabilir. Türkiye'de demir işçiliği çok zayıf. Bu nedenle ülkemiz sünek tasarıma hazır değil. Güçlendirilmiş binaların, yeni binalardan daha zayıf olduğu yönünde bir algı var. Doğru planlandığı takdirde binanın yaşı da göz önünde bulundurularak tasarım yapılır ve sorun yaşanmaz. Öte yandan enerji sönümleyiciler ile yapıya etki eden kuvvet azaltılabiliyor. Sismik izolatörler bunun en güzel örneği. Ancak çok ince hesaplamaları var" bilgisini verdi.

"Denetimler şahsa bırakılmamalı"
Panelin son oturumunda ise Yüksek İnşaat Mühendisi Ömer Ülker, "Deprem Güçlendirme, Uygulama Örnekleri ve Süreçleri" başlıklı sunumda bulundu. Ülker, şunları söyledi: "Deprem yönetmelikleri aslında size yapabileceğiniz binanın en alt standardını söylüyor. Siz isterseniz daha güçlü ve dayanıklı bina yapabilirsiniz. Kahramanmaraş ve İzmir'deki depremlerde yeni yapılan binalar da hasar gördü. Bunlar aslında olması beklenen hasarlar. Ancak insanlar bu durumu bilmediği için binalarının hasar almasına anlam veremedi. Sanayi yapıları, genellikle prefabrik yöntemle inşa ediliyor. Kahramanmaraş depreminin ardından sahada yaptığımız incelemelerde bağlantı elemanlarındaki yetersizlikler nedeniyle kirişlerin düştüğünü tespit ettik. Ayrıca sanayi yapılarında bina büyük hasar almasa bile içerisindeki makineler veya üretilen mallar yüksek değerli olabiliyor. Onları da korumaya yönelik tasarımlar olmalı. 6 Şubat'taki depremlerde binalar, sünek davranış göstermesi gerekirken gevrek davranış göstererek bıçakla kesilmiş gibi çöktü. Binaların deprem güvenliğini belirlemede pek çok kriter var. Denetimler şahsa bırakılmamalı. Devlet tarafından zorunlu olarak denetimler gerçekleştirilmeli. Bina incelenir, eğer sağlam değilse California'daki gibi girişine 'Bu bina depreme dayanıklı değildir' yazısı asılır. Bu süreçler için uzun vadeli yol haritası hazırlanmalı."

Gerçekleştirilen sunumların ardından Yaşar Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Cemali Dinçer, konuşmacılara adlarına dikilmiş fidanların sertifikalarını verdi. Anı fotoğrafı çekilmesi ile panel sona erdi.

Girişimci gençlerden günlük hayatı kolaylaştıran yapay zeka tabanlı yeni bir uygulama hayata geçiyor. Geliştirilen kurum içi navigasyon ile hastane, havalimanı, kamu binaları, adliyeler ve okul gibi kurum içinde gidilmek istenilen yere sadece cep telefonu ve QR kod vasıtasıyla ile ulaşma imkanı sunuluyor. Hem çalışanlar hem de ziyaretçilerin hızlı ve verimli bir şekilde hareket edebilmesinin hedeflendiği uygulama gerçek zamanlı konum tespiti ve özelleştirilebilir harita özellikleri de barındırıyor. “Navision” adı verilen uygulamanın bir diğer faydası da engelli bireyleri kapsaması. Hem görme hem de işitme engelli bireyler uygulamanın özellikleri sayesinde kimseden yardım almadan direkt gitmek istedikleri yere kolayca ulaşabilecek.

Laptop almak için kredi çekti şimdi 200 kurum ile anlaşmaya gidiyor
İstanbul Aydın Üniversitesi Teknoloji Transfer ve Proje Yönetim Ofisi bünyesinde kurdukları Ellusion şirketi projelerinden biri olan Navision ile ilgili şirket kurucusu Berzan Öner Teknoloji ve Sanayi Bakanlığından destek aldıklarını ve yakın zamanda 200’e yakın kurum ile anlaşmaya gidileceğini söyledi. Aynı zamanda Yeni Medya ve İletişim Bölümü ikinci sınıf öğrencisi olan Öner, laptop alabilmek için 13 bin lira kredi çekerek başladığı şirketinde şu anda kendisi gibi öğrenci arkadaşları ile metaverse ve yapay zeka tabanlı projelere ağırlık verdiklerini ifade etti. Öner uygulama ile ilgili, “Bizim projemizin ana amacı insanların kurumlar içindeki yollarını kaybetmemesini, gidecekleri yeri direkt bulmasını sağlamak. Günlük hayatta herkes Google Maps’ı çok fazla kullanıyor. Diğer yandan yön bulunması adına kurumlar içerisindeki tabelalar ya da yapılan etkinlikler için çıkarılan broşürlerin doğaya verdiği zarar maalesef çok fazla. Biz de buradan yola çıkarak bunu dijitale dökelim dedik. Bunun için kurumlar içerisinde yollarımızı daha kolay bulmamızı sağlayacak bir proje geliştirdik. Navision adını verdiğimiz bu uygulama ile sadece cep telefonunuzu kullanarak mesela hastaneye gittiğinizde girişinizden itibaren sizi yönlendirerek randevu aldığınız doktorun odasına ya da laboratuvara ulaşabileceksiniz. Bulunduğunuz ortam telefon ekranınızda 3 boyutlu olarak haritalandırılacak ve size yol gösterecek. Bu sayede kimseye yer yön sorma gereksinimiz duymadan zamandan kazanarak, en kısa sürede istediğiniz yere ulaşabileceksiniz” dedi.

Engelli bireyler için de yönlendirme sağlıyor
Uygulamayı engelli bireylerin de kullanabileceği tarzda geliştirdiklerini aktaran Öner, “Bu projemizin bir diğer amacı da engelli bireylerimize hitap etmekti. Gerek görme gerek duyma engelli bireylerimiz çok rahat bir şekilde telefonlarından kullanabilecekleri ve onları yönlendirebilen bu uygulama ile rahatça kurum içlerinde istedikleri alana ulaşabilecekler” dedi.

Yeni projeler için çalışmalar devam ediyor
Kendisi gibi üniversite öğrencisi olan ve şirket bünyesindeki Emirhan Baysal, Adnan Özgör, Elif Yıldız, Kerem Baran Tan ve Ece Arslan ile öncesinde de online alışveriş merkezi uygulaması geliştirdiklerini aktaran Öner, yakın zamanda da sosyal medya için yapay zeka vasıtasıyla gönderiler hazırlayabilen bir proje üzerinde çalıştıklarını söyledi. Öner, kendilerine her konuda destek sağlayan İstanbul Aydın Üniversitesi Mütevelli Heyeti Başkanı Doç. Dr. Mustafa Aydın için ise, “Bize her zaman destek verdi. Yapmış olduğumuz çalışmaları daha da ileri taşımamız için bize üniversitesi bünyesinde ofis bile sağladı. Bu yüzden emekleri ve desteği için kendisine özel olarak teşekkürlerimizi iletiriz” şeklinde konuşarak sözlerini sonlandırdı.

Proje hakkında bilgi veren Doç. Dr Derya Ünlü, lisans öğrencileri Rümeysa Dağdeviren ve Adile Nur Seyfi'nin hazırladıkları projenin ülke teknolojisi ve kaynakları açısından farklı bir öneme sahip olduğunu kaydetti. Ülkemiz teknolojisindeki hamlenin simgesi olan Türkiye'nin Otomobili Girişim Grubu (Togg) ile Türkiye'nin de teknolojik dönüşümde öncü ülkeler arasında yer aldığını ifade eden Ünlü, öğrenciler tarafından hazırlanan bu proje ile fosil yakıtlı araçlardan elektrikli araçlara geçiş sürecinde CO2 emisyonunu azaltmak ve küresel ısınmayı engellemek gibi çevreci yaklaşımlar sergileyeceklerine değindi. Rümeysa Dağdeviren ve Adile Nur Seyfi'nin çalışmalarında, lityum iyon pillerin atık çözeltilerinden, lityumun geri kazanılmasında alternatif bir yöntem geliştirmeyi hedeflediklerini aktaran Doç. Dr. Ünlü, projeden elde edilecek sonuçların lityum iyon pil endüstrisi tarafından benimseneceğinin altını çizdi.

Son zamanlarda lityuma olan talebin yüksek performanslı gres, ısıya dayanıklı seramik malzemeler, bataryalar ve kimya gibi birçok alanda umut vaat eden kullanımları nedeniyle artığını belirten Doç. Dr. Ünlü, özellikle benzin ve dizel gibi fosil yakıt kullanan araçlardan elektrikli araçlara geçişin bu talebi artırdığına değindi. Elektrikli araçlara geçişin CO2 emisyonlarını azaltmak ve dolayısıyla küresel ısınmayı engellemek için önemli bir alternatif olduğunu vurgulayan Ünlü sözlerine şöyle devam etti: “Lityum iyon bataryalar, yüksek enerji miktarları ve hafiflikleri nedeniyle günümüzde elektrikli araçlarda yaygın olarak kullanılmaktadır. Elektrikli araçlar için lityum iyon bataryalara artan ilgi ve lityum iyon bataryaların üretimi için artan ihtiyaç, büyük oranda lityum talebine yol açmaktadır. Günümüzde toplamda yaklaşık 17 milyon ton lityum, madenlerden ve tuz göllerinden geri kazanılmaktadır. Lityum miktarı çok düşük olmasına rağmen, deniz suyu da önemli bir lityum kaynağı olarak kabul edilmektedir. Tüm bunların yanında kullanılmış lityum iyon pillerin atık çözeltilerinde de çok fazla lityum bulunmaktadır. Lityum geri kazanımı için en yaygın kullanılan teknoloji çöktürmedir, ancak yüksek Mg/Li içeren tuzlu su, deniz suyu ve düşük konsantrasyonlu lityum iyon pillerin atık çözeltilerine çöktürme yöntemini uygulamak zordur.

Bu nedenle, adsorpsiyon yöntemi, ekonomik ve çevre ile alakalı hususlar nedeniyle lityum geri kazanımı için en uygun yöntem olarak kabul edilmiştir.”
Bu proje çerçevesinde geliştirilen bu malzeme ile lityumun geri kazanımı için adsorpsiyon prosesi kullanıcağına değinen Doç Dr. Derya Ünlü, “Bu hedefle biyolojik olarak parçalanabilen, doğal bir malzeme olan kitosan polimeri kullanılacaktır. Böylece kullanılacak olan polimerin atık suya da bir zararı olmayacaktır. Lityumun geri kazanılması oldukça önemli bir prosestir. Dolayısıyla alternatif yöntemler geliştirilmesi ve bunların yüksek verimle sonuçlanması prosesinin ticarileşmesi için önemli olacaktır. Özellikle düşük konsantrasyonlu lityum iyon pillerin atık çözeltilerinden lityumun geri kazanılmasında alternatif bir yöntem olması hem ekonomik olarak hem de ticari olarak lityum iyon pil endüstrisine önemli katkılar sağlayacağı düşünülmektedir.” dedi.

Türkiye’deki her fayın parametresinin ortaya konulması gerektiğini, bu kapsamda Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü’nün (MTA) 485 fayın 172’si, üniversitelerin de yaklaşık 70’i üzerinde çalışma yaptığını belirten Tatar, Son depremlerin ardından hemen aksiyon aldık, TÜBİTAK MAM, AFAD, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı, MTA ile 25 üniversiteden alanında uzmanlarla, geniş bir grupla çalışma yapılacak. Bu yıldan itibaren 80 civarında, yani eli kulağında diyebileceğimiz, her an deprem üretme potansiyeli bulunan faylara öncelik verecek şekilde bunların çalışılmasını planlıyoruz” ifadelerini kullandı.

Deprem bölgelerinde vatandaşların kendilerine sürekli, “Yeni bir deprem olacak mı? Artçı olacak mı?” sorusunu yönelttiklerini aktaran Tatar, bölgedeki vatandaşların psikolojisini ise, “Köpek havladığında, kedi miyavladığında insanlar kaçışıyor. Psikolojik olarak bu noktaya gelindi” sözleriyle anlattı.

Boğaziçi Üniversitesi, Yıldız Teknik Üniversitesi, Ortadoğu Teknik Üniversitesi ile İstanbul Teknik Üniversitesi’nden onlarca uzmanın hazırladığı planda bulunan uyarıların çok azı hayata geçirildi.

Planda, kentin kalburüstü semtleri olarak bilinen Koşuyolu ve Levent Mahalleleri’ndeki konut stoğunun çoğunun değişikliğe uğradığı belirtilerek “Levent’te yeme-içme, ticaret, ofis, eğlence işlevlerine dönüşüm nedeniyle binaların özgün durumlarından çok farklılaştığı gözlenmektedir” dendi.

Planda, “Kadıköy Belediye Başkanlığı binası, Kadıköy Evlendirme Dairesi binası ve Şükrü Saracoğlu Stadyumu gibi yapılar belirlenen bu risk alanı içerisinde yer almaktadır. Sahil Yolu, demiryolu ve bazı yerleşim alanları da yine bu risk alannda” dendi.

İstanbul’da Florya, Menekşe, Küçükçekmece, Avcılar, Gürpınar ve Büyükçekmece’nin heyelan riski bakımından tehlikeli yerler olduğu vurgulanırken “Bu bölgede su aldığı zaman likit limitleri değişen, kil gibi oturma olasılığı artan birimler de yer almaktadır. Yamaç eğiminin yüksek olduğu göl kenarları ile Marmara Denizi’nin kuzeyindeki kıyı şeridi, heyelan riski fazla olan bölgeler olarak belirlenmiştir” dendi.

Binlerce insanın yaşamını yitirmesine neden olan iki büyük depremin ardından pek çok kişi evinin altından fay geçip geçmediğini merak ediyor.

Son günlerde birçok mecrada AFAD’ın 2018’de hazırladığı “Türkiye Deprem Tehlike Haritası’ndan hangi konutun altından hangi fayın geçtiğine bakılabildiği” iddiasına uzmanlar katılmıyor.

Deprem Uzmanı Dr. Ramazan Demirtaş, bu haritada Türkiye’nin tamamının kaya zemin olarak kabul edildiğine işaret ederem, “Söz konusu harita parsel yani binaların zemin koşullarını kapsamadığından, büyük mühendislik yapılarının tasarımında dikkate alınması son derece sakıncalıdır” dedi. Belediyeler ve vatandaşların Deprem Tehlike Haritası’na göre inşaat işlerine giriştiğini söyleyen Demirtaş, “Deprem Tehlike Haritası’nda evinizin altından fay geçip geçmediğini sorgulayamazsınız. Harita 1/2 milyon ölçekli olduğundan 1 cm eşittir 20 km’dir. Dahası yerel zemin koşulları içermeyen bir haritadan parsel bazında ivme değerleri anlaşılamaz. Örneğin haritada Aksaray kenti için ivme 0.1 G gibi çok düşük bir değer veriliyor. Ancak bölgede 200 km uzunluğunda Tuz Gölü fayı var. Her ne kadar deprem tekrarlanma aralığı 10 bin yıllık süreçler olsa da 6.5’lik bir deprem bile 0.5 G güç üretecektir” dedi.

Jeofizik Mühendisleri Odası İstanbul Şubesi eski Başkanı Erdal Şahan ise “AFAD haritayı yayınladıktan sonra jeofizik uzmanları olarak itirazlarımız olmuştu. Haritalardaki ivme değerlerin düşük olduğunu dile getirmiştik. Son iki depremin 0.5 veya 0.7 ivme değerlerin 2 katına çıktığını gösterdi. Mevcut haritalar makro ölçek anlamında olumlu ve yararlı. Milyon ölçekli haritayı parsel bazına indirgeyip, evinizin altından fay geçip geçmediğini de öğrenmeniz mümkün değildir.” 

Bu yıl 54’üncüsü düzenlenecek olan TÜBİTAK 2204-A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması bölge aşamasında değerlendirmelerine davet edilen projelerin illere göre dağılımı açıklandı. Eskişehir İl Millî Eğitim Müdürlüğünün de duyurduğu listede en yüksek sayı 178 projeyle İstanbul’a ait olurken, Eskişehir ise 38 projeyle 7’nci sırada yer aldı. Davet edilen projelerin Bursa Bölgesi sonuçlarında ise Eskişehir, 38 projesiyle bölgesindeki 7 il içerisinde birinci oldu.

Bölgede Eskişehir’i 29 projeyle Bursa, 26 projeyle Balıkesir, 10 projeyle Çanakkale, 10 projeyle Kütahya, 4 projeyle Bilecik ve 3 projeyle Yalova takip etti.

BİLSEM ortaokul öğrencisi geliştirdiği yöntemle yumurtanın raf ömrünü iki katına kadar çıkartan projesi Hayvancılık Teknolojileri AR-GE ve İnovasyon Festivali (HAYTEKFEST)’de jüri özel ödülüne layık görüldü.
Yumurtanın raf ömrünü bitki tohumlarının müsilajını belli bir işlemden geçirerek yumurtayla kaplanması sonucu uzadığını belirten ortaokul öğrencisi Eylül Dumlupınar, “Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi’nin düzenlediği HAYTEKFEST hayvancılıkla alakalı olan projeleri finalistleri orada toplanıyor. Biz yumurtanın raf ömrünü arttırmak için bir biyo film ile kapladık. Çeşitli bitki tohumlarının müsilajını çıkarttık ve film haline getirdik yumurtayı daldırarak film ile kapladık çünkü yumurta kabuğu gözeneklidir ve bu gözeneklerden hava be bakteri girerek yumurtanın bozulmasını sağlar bizde yumurtayı biyo film ile kaplayarak bu ortamı değiştirdik. Soğutulmayla beraber 28 gün kadar dayanabilir. Biz burada doğal bitki tohumlarından müsilajını kullanarak bir filmle kapladık ve bu soğutulma gerekmeden yumurta 2 aya kadar dayanabilir yani afet bölgeleri için çok işe yarar bir taktik buzdolabına koymaya gerek yok” diye konuştu.

“Bu yöntemle yumurtanın raf ömrü 2 aya kadar çıkabiliyor”
BİLSEM Fen Bilimleri Öğretmeni Selda Topal ise projenin amacı hakkında bilgi vererek, “Projemiz yumurtayı kaplayarak raf ömrünü 2 aya kadar çıkartılmasını sağlayan çok faydalı bir projeydi çok büyük bir soruna çözüm üretmiştik. Olmayan bir çözümdü uzun dönem bu konuyla ilgili çalışmalarımızı yürüttük ve HAYTEKFES Türkiye de ilk defa yapılan bir hayvancılık festivali daha öncesi yapılmamış bundan sonrası sürekli yapılmak isteniyor. Hayvancılığın ne kadar önemli olduğunu bize gösterdiği için çok kıymetli bir festivaldi 36 tane finalist vardı 35 finalist ile yarıştık biz 36.yız ve en küçük katılan öğrenci eylüldü bizim projemizdir” dedi.

"2 ay kadar bozulmadan oda sıcaklığında kalabildiğini gördük"
BİLSEM Kimya Öğretmeni Yıldız Leblebiciler de projenin amacının küresel ısınma nedeniyle yaşanan afetlerde önemli bir besin olan yumurtanın raf ömrünü uzatmak olduğunu kaydetti. Leblebiciler, “Dışarı çıkması esasına dayanarak bir biyo film hazırladık ve plastik bileşenlerde ilave ettik ve yumurtayı daldırma yöntemiyle kapladık. Sonra oda sıcaklında depoladık ve bu süreçte de yumurtadaki kalite değişikliklerini takip etmek için çeşitli testler uyguladık. Onların sonucunda da yaklaşık 2 ay kadar bozulmadan oda sıcaklığında kalabildiğini gördük. Tabi bu çalışmayı esas planlamamızın nedeni; küresel ısınma nedeniyle dünyanın yaşadığı sıkıntılardı, Felaketlerdi. Özellikle ülkemizin son yıllarda yaşadığı seller, orman yangınları, en son 6 Şubatta yaşadığımız deprem gibi felaketlerde karşılaşabileceğimiz gıda sıkıntısına çare bulabilmek için önemli bir diyet ürünü olan yumurtanın soğutucu olmadan, elektrik enerjisini kullanmadan ne kadar uzun süre bozulmadan durabileceği adlı çalışmaydı” diye konuştu.

Gazi Üniversitesi DEMAR (Deprem Mühendisliği Uygulama ve Araştırma Merkezi) Müdürü Prof. Dr. Abdussamet Arslan Bolu’da meydana gelen 4.8 büyüklüğündeki deprem nedeniyle bir televizyon programına bağlanarak açıklamalarda bulundu.

Bolu'da yaşanan depremin yüzeye çok yakın olduğunu vurgulayan Arslan, "Kahramanmaraş’tayım burada bir kamu binasının incelemesi için buradaydım. Tesadüf buna denk geldi. Maalesef Kahramanmaraş Pazarcık’taki arkasından Elbistan’daki 7.8 ve 7.6 büyüklüğündeki depremden sonra 9 metrelik akımı doğurduğu Doğu Anadolu fayı hattı üzerinde. Doğu Anadolu fay hattı tabi ki yukarıdaki Kuzey Anadolu fay hattı dediğimiz bizim Çanakkale’den başlayıp Erzincan, Bingöl, Van’dan İran’a doğru devam eden uzunca bir hattır. Böyle olduğu zamanda da Doğu Anadolu fay hattındaki 9 metrelik bir atım ister istemez bizim İç Anadolu’yu yani Kuzey kısım Anadolu fay hattının Güneyini yani Bolu’da dahil olmak üzere Marmara bölgesi, Kocaeli ve İzmir’de dahil olmak üzere bir türlü etkiledi. Bakın 9 metrelik atım çok normal bir atım değildir. Büyük bir atımdır. Burada Kuzey Anadolu fay hattına bir hareketlilik az da olsa olabileceği yönündeydi. Bakın Niğde’de deprem oldu. Biz Hatay’ın daha güneyinde bir deprem bekliyorduk. Bingöl tarafına doğru Bolu’dan daha Kuzeyde bir deprem bekliyorduk. Kuzey Anadolu fay hattında bir sorun çıkabilir diyorduk ki bu onun işaretçisi gibi gözüküyor. Bu Kuzey Anadolu fay hattının o bölgenin üzerinde olan bir deprem 4.8’lik büyüklük küçük bir deprem. Türkiye’de olağan depremlerden" ifadelerini kullandı.

Marmara bölgesi konusunda da uyarılarda bulunan Arslan, "Bu deprem İstanbul’a doğru göç ediyor. Doğu’dan Batı’ya doğru göç ediyor. İstanbul’a sıranın gelmiş olma olasılığı çok yüksek. İnşallah bu etkileyen bir sarsıntı olmamıştır. Bunu şu an için söylemek çok erken lokal bir segmentte de kırılma olmuş olabilir. Şunu akıldan çıkarmayalım Türkiye bir deprem bölgesi her an her yerde hele de bu 4.8’lik depremlerin olması çok doğal ama bunun öncesi ve sonrasının analizini yapmak için öncesine ve sonrasına bakmamız gerekiyor” şeklinde konuştu.

Orhan Abalıoğlu Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesini ziyaret ederek cihazı yerinde inceleyen İl Milli Eğitim Müdürü Süleyman Ekici, “Orhan Abalıoğlu MTAL tarafından üretilen DENATMATİK cihazımız; çevreye duyarlı gençler oluşturmak ve çevre bilincinin kalıcı hale getirmek için üretilmiş bir cihazdır. Cihazımızın kişiselleştirmesi adına üretilen manyetik kartı ile kullanıcıların geri dönüşüme yaptıkları katkı kayıt altına alınıyor. Cihazın kullanım aşamasında okutulan manyetik karttan sonra geri dönüşüm ürünleri olan cam, plastik ve metal atıklar atıldığında cihaz otomatik ayrışım yapıyor ve depoluyor. Böylelikle atıkların doğaya atılmasının önüne geçerek, çevre bilincine katkı sağlıyoruz. Okulumuzun endüstriyel otomasyon alanı öğretmen ve öğrencilerinin birlikte geliştirildi. Bu çalışmada öğrencilerimiz hem öğrendiler hem de ürettiler. Denizli olarak tüm Türkiye’de okullarımız başta olmak üzere tüm kurumlarımıza DENATMATİK cihazımızı üretip gönderebiliriz” dedi.

JED Başkanı Ali Kındap, şöyle devam etti: “Ülkemizin enerji güvenliği en az deprem güvenliği kadar önem taşıyor. Kahramanmaraş ve Hatay merkezli depremler benzeri felaketlerde, enerji tesislerinin üretimlerine devam etmesi, afet bölgeleri dışındaki kentlere kesintisiz enerji sağlanması gerekiyor. Jeotermal enerji santrallerinin kümelendiği Ege Bölgesi, aynı zamanda ülkemizin en aktif deprem bölgeleri arasında yer alıyor. 30 Ekim 2020’de Sisam merkezli 6,9 büyüklüğündeki depremde İzmir’de yıkım yaşanırken, depremin merkezine çok daha yakın olan santrallerimizde hasar oluşmadığı gibi üretimimiz hiç ara vermeden devam etti.”
JED Başkanı Ali Kındap; enerjide ithal kaynaklara bağımlılığın, deprem gibi kitlesel paniğin yaşandığı; liman, karayolu ve otoyolların zarar görebildiği olağanüstü durumlarda ülkeler için önemli bir risk unsuru olduğunu sözlerine ekledi.

"Mevcut kullanım, potansiyelimizin çok çok altında"
Enerjinin temiz kaynaklardan sağlanması kadar, yerli ve sürdürülebilir olmasının da bağımlılığı azaltıcı etki oluşturduğunu, bu durumun tedarik konusunda daha esnek şartlar sunduğuna işaret eden Kındap, jeotermalin bu yönüyle tüm konvansiyonel ve yenilenebilir enerji kaynaklarından pozitif yönde ayrışan bir kaynak olduğunu belirtti.
Jeotermal ile dış etkenlerden bağımsız olarak 7 gün 24 saat enerji üretilebildiğini kaydeden Ali Kındap, şu değerlendirmeyi yaptı: “Jeotermal kaynaklardan entegre kullanım ile çok farklı alanlarda değer sağlayabiliyoruz. Bu alanda 2010-2020 yıllarında kurulu gücümüzü 100 kattan fazla artırarak tüm dünyada ses getiren bir başarı öyküsüne imza attık. Bugün bin 691 MW elektrik enerjisi üretimi; 5 bin 20 MW konut ısıtma, seracılık, termal turizm, soğutma, tropikal balıkçılık gibi doğrudan kullanım alanlarında faydalandığımız ve toplamda 6 bin 700 MW’ın üzerinde olan jeotermal enerji kullanımımız maalesef ki ülke potansiyelimizin çok çok altında.”

Okul Müdürü İsmail Aydın, koyun kalbi üzerinde yapılan deney çalışmasının, öğrencilerin ilgisini artırmanın yanında, gerçek kalbi görmelerine ve kalıcı öğrenmelerine imkan sağladığını söyledi.
Müdür Aydın” Kitaplardan resmini gören ve bilgisini okuyan öğrencilerin konuyu daha kalıcı ve gerçekçi öğrenebilmeleri hiç şüphesiz deneylerle olmaktadır. Okulumuz 11. sınıfları dolaşım sistemi konusunda, koyun kalbi üzerinde çalışmalar yapmışlardır. Koyun kalbinin öğretmen gözetiminde kesilip incelenmesi öğrencilerdeki merakı uyandırmanın yanında, bilimsel olarak gerçek bir kalbi inceleme imkanı bulmuşlardır. Bu çalışmalardan sonra internetten araştırma yapan öğrencilerimiz kalp ve dolaşım sistemine yönelik detaylı bilgiler öğrenmişlerdir. Biyoloji dersini deneylerle işleyip, öğrencilerin kalıcı öğrenmelerini sağlayan okulumuz Biyoloji Öğretmeni Başak Karslı'ya teşekkür ediyoruz. Öğrencilere çalışmalarında başarılar diliyoruz” dedi.

“Anket verilerinin gerçekçi ve güvenilir olmasıyla alakalı bir pürüz var”

Anket verilerinin sanal hesaplar yönlendirilerek değiştirildiğini söyleyen Bilişim Uzmanı Şener Kul, “Anket sistemi bugünkü benzer sosyal medya platformlarında var. Twitter’daki haliyle her platform kendi içerisine anket sistemini entegre edebiliyor. Fakat önemli olan buradaki anket verilerinin gerçekçi ve güvenilir olmasıyla alakalı bir pürüz var. Maalesef sosyal medyada her şeyi yönetemiyorsunuz. İşte suni algılar ya da farklı olmayan, balon gündemler çok rahatlıkla oluşturulabiliyor. Bu sadece ankette de değil. Anketin dışında beğeniden takibe, trendtopic konulardan üst sıralara çıkmaya, bir gündem oluşturmaya kadar bir çok konu bu anlamda manipülasyona açık. Twitter’da son günlerde bir çok popüler hesap gündemimiz siyaset olduğu için siyasi anketler açmaya başladı. Anket olunca da anketi düzenleyen kişiler yapmasa bile anket seçeneklerindeki kişilerin takipçileri ve ya gönül vermiş kişiler iyi niyetli ya da art niyetli olarak anket şıklarını yanıltıcı şekilde dışardan müdahalelerle değiştirebiliyorlar. Anketlerdeki oy seçenekleriyle ilgili satın almalar var. Hangi oy seçeneğini istiyorsanız o oy seçeneğini rakam adeti olarak satın alabiliyorsunuz. Bot hesaplar yönlendirilerek oylamadaki istatistiki veri değiştirilebiliyor” dedi.

“Bu tarz platformlarla ilgili maalesef bu tür konuların önüne geçilemiyor”

Sosyal medya platformlarının bu tür konuların önüne geçemediğini vurgulayan Kul, “Bunlar da çok basit şekilde yapılıyor. Siz anket linkini paylaşıyorsunuz. Hangi anket şıkkına veri göndermek istiyorsanız onu da belirledikten sonra adeti kadar ödemesini yaptıktan sonra örneğin 100 bin adet ‘B’ şıkkına yönlendirildiğinde ‘B’ şıkkı 100 bin adet oyunu arttırmış oluyor. Doğal olarak da anketin güvenilirliği ortadan kalkmış oluyor. Bu tarz platformlarla ilgili maalesef bu tür konuların önüne geçilemiyor. Çünkü ilk etapta platformların bunların önüne geçmesi gerekiyor. Fakat şu anki teknolojiyle bu da çok mümkün görünmüyor” ifadelerini kullandı.

“Sadece siyasi değil popüler sanatçılar, film ve diziler hatta futbol takımlarında bile bir çok ankette manipülasyon açık”

Siyasetten popüler sanatçılara hatta futbol takımlarına kadar düzenlenen bütün anketlerin manipülasyona açık olduğuna değinen Kul, “Ben şu an yarım saat içerisinde suni bir gündem oluşturabilirim. Suni bir profil oluşturup sanki bunu bir adaymış gibi çalıştırabilirim. Bunun için de devasa bir ekibim olmasına gerek yok. Bunlarla ilgili belli satın almaları belli bot yönlendirmelerini yaparak şu anda Twitter’da gündem olabiliriz. Çok ciddi rakamlarda takipçiye sahip bir profil de olabiliriz. Bir akım da oluşturabiliriz. O yüzde buralar çok şeffaf değil. O yüzden buralara çok itibar etmemek gerekiyor. Takibi ki bunu hakkaniyetle yapmak isteyenler de vardır. Ancak onların da haberi olmadan seçenekteki kişiler tarafından da manipüle edilmiş olabilir. Sadece siyasi değil popüler sanatçılar, film ve diziler hatta futbol takımlarında bile bir çok ankette manipülasyon açık” diye konuştu.

“Dünyanın sosyal medyadan ibaret olmadığı, gündemlerin oradan belirlenmediği akılda bulundurulmalı”

Sosyal medya kullanıcılarının gündemi sadece sosyal medya üzerinden değil farklı mecralardan da takip etmesi gerektiği konusunda uyarılarda bulunan Kul, “Sosyal medyayı sıradan bir şekilde kullanan, kişisel bir hesaptan ötesine gitmeyen kişilerin bunları tespit etmesi çok zor. Kaldı ki bugün bir yorum, beğeni ve takipçiyi tespit edemiyorlar. Anket bunun bir ileri seviyesi çünkü bunu kimlerin oyladığını göremiyorsunuz. O yüzden onları tespit etmeleri çok zor. Bot hesaplar sizin gibi yaşayan bir profil gibi hareket ediyor. Bazılarında profil resmi, paylaşımlar var. Önceleri bunları var olan insanların profilleri kopyalanarak yapılıyorduk. Artık yapay zeka ile hiç var olmayan bir insanın profili oluşturulabiliyor. Böyle bir kişi varmış gibi hareket edebiliyorlar. Sosyal medya kullanıcıları bunları tespit edemezler. Dünyanın sosyal medyadan ibaret olmadığını, gündemlerin oradan belirlenmediği akılda bulundurulmalı. Çünkü eğer ki bir platforma bağlı gündeminiz olursa yarın siz de doğru ya da yanlış farklı bir konunun içerisine yönlendirilmiş bulabilirsiniz” dedi.

“Yanlış yönlendirmeler başka insanların hayatlarını tehlikeye atabilir”

Herhangi bir gündemde kullanıcıların hemen reaksiyon göstermeden beklemeleri gerektiğine işaret eden Kul, “Bir gündem oluştuğunda hemen anında oraya reaksiyon verdiğinizde o gündemin doğru yanlış ya da eksik, kötü, hatalı olduğunu bilemiyorsunuz. O andaki heyecan, duygularınızla hareket ediyorsunuz. Bu nedenle yanlış bir yönlendirme sürecine katkı sağlamış oluyorsunuz. Yanlış yönlendirmeler başka insanların hayatlarını tehlikeye atabilir, çok iyi çalışan bir sistemi engelleyebilir, ya da yardım gidecek bir kişiye yardım gitmesini engelleyebilir” dedi.

Özener, Marmara'nın deprem bölgesinde olduğunu vurgulayarak "Her an 7 üzeri deprem olabilir. Ne zaman olur? Kimse bilmiyor.

Bizim yer bilimleri camiası olarak yapacağımız çalışmalar orta ve uzun vadeli. En kısa vadede yapılması gereken, bina yapı stokunun güvenli hale getirilmesi." diye konuştu. 

Özener, yapı stoklarının kalitesine bakılması gerektiğinin de altını çizdi.

Uydularla ilgili bilgiler veren ve yapay uyduların sinyalleri alıp büyüterek yansıttıklarını belirten Prof. Dr. Lokman Kuzu, “Haberleşme uyduları 36 bin kilometre kadar uzaklığa gidebiliyor ve büyüklükleri 10 tonu bulabiliyor. Küp uydular 10 santimetre kadar büyüklükte oluyor. Bu uydular daha çok uzayı anlamak ve bazı şeyleri ölçmek için kullanılıyor. Dünyanın fotoğraflarını çeken görüntü uyduları, hava tahmini sağlayarak fırtınaları, hortumları, tayfunları, kasırgaları ve patlayan yanardağları önceden haber veren meteoroloji uyduları ve bilimsel amaçlı kullanılan uydular bulunuyor. Uydular ayrıca yer kabuğunun hareketlerini bildirerek denizcilerin yön bulmalarını da sağlıyor” dedi.

“Everest her yıl 3 santimetre yükseliyor”

Depremlerin dünyanın çekirdeğindeki dinamik çekimlerin bir sonucu olduğunu kaydeden Kuzu, “Volkan patlamaları dünyanın içinde bir sıvı olduğunu bize gösteriyor. Dünya esasında büyük bir mıknatıs. İçinde magnezyum ve demir var. Bu mıknatıs özelliğinden dolayı bir manyetik alana sahip. Esasında bu manyetik alan sayesinde yönümüzü buluyoruz. Pusula bize kuzeyi gösteriyor. Ancak dünyanın iki kuzeyi var. Bir tanesi coğrafi, bir tanesi manyetik kuzey. İkisi arasında on derecelik bir fark var. Manyetik kuzey sürekli kayıyor. Bu da bize dünyanın içinin sabit olmadığını öğretiyor. 300 bin yılda bir kuzey ve güney yer değiştiriyor. Eskiden depremlerin fay hatlarını oluşturduğu sanılıyordu ancak 1906 yılında yapılan bir çalışma ile fay hatlarının depremi oluşturduğu anlaşıldı. Dağ ve tepeler bu fay hatlarının kaymasıyla ortaya çıkıyor. Bunlar küçük küçük oluyor. Mesela Everest Tepesi iki plakanın birleştiği yerde ve her yıl 3 santimetre yükseliyor” diye konuştu.

“HAARP deprem oluşturamaz”

Ne uydular ne de başka metotların depremin zamanı konusunda bilgi veremediğinin altını çizen Kuzu, “HAARP, Yüksek Frekanslı Etkin Güneşsel Araştırma Programı anlamına geliyor. 1999 yılındaki depremde de gündeme gelmişti. Sanki Amerika Birleşik Devletleri'nin deprem oluşturmak gibi bir silahı var ve bunu kullanıyor diye düşünülüyor. Böyle bir şey söz konusu değil. 1993'te başlatılan HAARP projesi günümüzde Alaska Fairbanks Üniversitesi'ne devredildi. İyonosfer tabakası sinyali büyüterek bir büyüteç gibi davranıyor. Ancak dünyadan gönderilen bir sinyal 300-500 kilometre gittiğinde mesafenin karesiyle ters orantılı olduğu için iyonosfer tabakasına çok düşük bir şekilde ulaşıyor. İyonosfer zayıf olarak gelen bu sinyali belki 1 milyar defa büyüterek birkaç yüz watt seviyesine çıkarıyor. Ancak dünya üzerine indiği yerde yine miliwattlar seviyesine düşüyor. Yani karşı tarafta bir deprem oluşturacak hatta bu bir yana küçük bir bardağı hareket ettirecek bir güç söz konusu değil” şeklinde konuştu.

“Şimşeğe göre çok küçük bir enerji”

İyonosfere gönderilen sinyallerin ancak bir trilyon defa daha büyütülebilirse bir etkisi olabileceğini vurgulayan Kuzu, “HAARP projesinin sinyal çıkış gücü 3.6 gigawatt olarak belirtiliyor ama 10 gigawatt bile olsa bu çok düşük bir seviye. HAARP projesi Alaska Gakona'daki askeri üssün yakınlarında yürütülüyor. Burası özel seçilmiş bir alan çünkü Alaska dünyadaki elektromanyetik kuşakların kesişim bölgesinde bulunuyor. Ayrıca insanlardan uzak. Çünkü neticede yüksek enerjide bir şeyleri gönderdiğinizde mikrodalga etkisi yapar ve insanları pişirebilir. HAARP'in amacı iyonosferi analiz etmek ve bu iletişimin nasıl olduğunu çözmek. Zaten bir üniversiteye devredilmesinden projenin geldiği aşamayı rahatlıkla anlayabiliriz. Sinyali 5 kilometre aşağıya indiremezsiniz. Çünkü dünya voltajın sıfır olduğu bir yerdir. Voltajın sıfır olduğu yerde sinyal sıfırdır. Dünyanın üzerinde aynı anda 100-150 şimşek çakıyor ve bir şey olmuyor. Etkileyecek olsa onların voltajı etkilerdi. Prof. Dr. Ümran İnan hoca da dünyanın meteorolojik sistemlerinin hiçbir şekilde bozulamayacağını, HAARP'in yaydığı radyasyon çok büyük de olsa bir şimşeğin gücüyle kıyaslandığında çok küçük kaldığını söylüyor” ifadelerini kullandı.

Merkez üssü Kahramanmaraş'ın Pazarcık ilçesi olan 7.7 şiddetindeki deprem sırasında Adıyaman'ın Gölbaşı ilçesinde bulunan 3 gölden ikisinde alevler yükseldiği iddia edildi. 6 şubat sabahı saat 04.17'de meydana gelen deprem sırasında dışarı çıkan vatandaşlar, Gölbaşı Gölü ile İnekli Gölü içerisinde alevlerin yükseldiğini fark etti. Metrelerce yüksekliğe çıkan alevler, köylüler tarafından cep telefonu kamerasıyla kaydedildi.

Göl kaynadı, magma benzeri alevler çıktı

Gölbaşı Belediyesi Park ve Bahçeler Müdürlüğünde görev yapan Ahmet Kırca, depremin yaşandığı gece Gölbaşı Gölü kıyısındaki mesire alanında görevli bekçilerin de göldeki alevleri ve kaynamayı fark ettiğini söyleyerek, “Nöbetçi arkadaşımızın da anlattığına göre bayağı korkmuş, depremin etkisi çok olmuş. Gölün içerisinde gölün kaynadığını, alevler, magma gibi şeylerin, kırmızı şeylerin çıktığını bize söyledi. Gökyüzünün kıpkırmızı olduğunu söyledi” dedi.

Suyun içerisinden geldi

İnekli Gölünden yükselen alevleri gören köylülerden Fevzi Zincidi ise, “Önce bir uğultu geldi, dışarıya çıktık. Bir patlama olmuş. Çocuklar bomba atılmış sanmış. Daha sonra karşıdan kırmızı ışıklar çıktı. Bu taraf alev şeklinde kıpkırmızı oldu. Suyun içinden geldi, biz bataklık diyoruz. Daha sonra da orada doğal gazın patladığını söylediler” diye konuştu.

Adıyaman'ın Gölbaşı ilçesi sınırları içerisinde Gölbaşı, İnekli ve Azaplı gölleri yer alıyor. Oluşumları karstik tektonik olan göllerin uzanışı ise doğu-batı yönündedir.

“Malatya depremlerde ağır hasar aldı”

Kahramanmaraş merkezli depremlerde Malatya'da çok sayıda yapının yıkıldığını ve ağır hasar aldığına dikkat çeken Onat, “Deprem ülkemizin en acı gerçeklerinden bir tanesi dün vardı bugün yaşıyoruz yarında olacak bundan kaçış yok. Kahramanmaraşlı merkezli Türkiye'nin yüzde 16'sına denk gelen 11 ilde 14 milyon insanı etkileyen depremlerde Malatya'da çok ciddi etkilenmiş durumda Malatya'da şimdilik 3 bin 139 bina yıkıldı 18 binin üzerinde de hasarlı bina var. Malatya ağır hasar almış durum. Malatya'nın ilk depreme mesafesi 160 kilo metre ikinci depreme ise 100 kilometre bu kadar uzakta bir yerde Malatya neden bu kadar hasar aldı. Çünkü daha önce de belirtmiştik, yapı stokumuzun elden geçirilmesi gerekiyor ve bunu ifade etmiştik. Son depremlerle bu acı gerçekle yüzleşmiş olduk” ifadelerini kullandı.

“Malatya için deprem tehlikesi bitmedi”

7,6 büyüklüğündeki depremin yıkıcı etkisinin Malatya'da daha fazla olduğunu aktaran Onat, “Malatya ikinci depreme 100 kilometre mesafede ilk depreme göre daha yakın ilk depremin yıkıcı şiddeti 11, ikinci depremin yıkıcı şiddeti ise 10 idi. İlk depremde orta ve ağır hasar yapıların hemen hemen hepsi ikinci depremde yıkıldı. Eski yapılarda birlikte yeni yapılarda hasar aldı. Yeni yapıların inşa edildiği zeminler ve yükseklikleri bunların tekrar kontrol edilmesi gerekiyor. Yüksek yapılar, kötü zemin ve denetimsizlik bu kadar büyük yıkımlara sebebiyet verdi" diye konuştu.

Şili Katolik Üniversitesi İnşaat ve Jeoteknik Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Matias Hube, Türkiye'de meydana gelen depremi ve Şili'nin aldığı önlemleri değerlendirdi.

Şili'de insanların deprem tehlikesinin daha çok farkında olduğunu belirten Hube, "Yani insanlar son 100-200 yılda birkaç deprem yaşadı. Bu nedenle, son yıllarda inşaat uygulamaları değişiyor, gelişiyor ve toplum deprem tehlikesinin daha fazla farkına varıyor. Bu nedenle insanlar onlara çok dikkat ediyor, garip şeyler yapmıyorlar. İnşaat işlerini ciddi bir şekilde yapıyorlar ve yapılarda değişiklik yapmıyorlar. Bu benim hissim. İnsanlar inşaatı ciddiye alıyor" diye konuştu.

Türkiye'nin hassas yapılara olduğunun altını çizen Hube, "Türkiye bu yapı sistemlerinden bazılarına sahiptir diğer ülkeler gibi. Bu sistemler ‘donatısız yığmadır'. Depreme karşı detaylandırılmamış betonarme karkaslı binalar ve özellikle dolgu duvarlı binalar çok hassastır. Depremden gördüğümüz şey, büyüklüğü 8,0 kadar olmasa da çok büyük bir deprem. Yüzeye çok yakın olduğu için yüzeyde sallanan yer çok büyüktü, aşırı büyüktü. 2010 depreminde (Şili Depremi) hocalarımızın hissettiklerinden iki üç kat daha büyük diyebilirim. Yani çok aşırı büyük" şeklinde konuştu.

"Her depremden sonra bina yönetmeliğini değiştiriyoruz"

Hube, Şili'nin büyük depremlere karşı nasıl önlem aldığı sorusuna ilişkin, "Şili'de her depremde bina yönetmeliğinde değişiklikler oluyor. Türkiye'nin büyük bir mühendislik ve araştırma topluluğu var ve deprem gerekliliklerini değiştirmek için biraz zorlamaları gerekiyor. Anladığım kadarıyla bu deprem bilim insanlarının tahmin ettiğinden daha büyüktü. Şili'deki depremleri izlemek için hükümetten gelen parayı harcamak için fon var. Çok fazla finansman yok. Aynı zamanda yeni inşaatı kanıtlamak için araştırma yapıyoruz. Ayrıca tasarımları değiştirmek için çalışıyoruz" ifadelerini kullandı.

Bina yapımına farklı bir şekilde karar verilirse insanların bu şekilde öldürülmesinin önlenebileceğinin altın çizen Hube, "Türkiye artık depremlerde yıkılmayan binalar tasarlayabilir. Biraz daha fazla para harcamalısınız" ifadelerine yer verdi.

"Umarım aynı şey için bazı değişiklikler yapabilirsiniz"

Şu anda yapılabilecek en iyi şeyin binaları analiz etmek olduğunu bildiren Hube, "Hangi binaların kullanılabileceğini, hangilerinin kullanılamayacağını ve ardından hangi binanın yıkılması gerektiğini öğrenmek önemli. Hangi binalar rehabilite edilmelidir? Yani bu ilk adımdır ve ardından mümkün olan en hızlı şekilde iyileşmek için inşaata başlayın. İlk defa gördüğüm en büyük rekor Kahramanmaraş'ta. Hayatımda daha önce hiç görmediğim kadar büyük bir rekordu. Ülkenin olabildiğince hızla toparlanması en iyisi. Deprem sonrası mücadele etmek çok zordur. Bu nedenle, etkilenen bölgeyi iyileştirmek için toplum olarak tüm çabanızı gösterebileceğiniz konusunda en iyi görüşe sahibim. Umarım, aynı şey için bazı değişiklikler yapabilirsiniz" açıklamalarında bulundu.

"Deprem olacak, bunu durdurma şansımız yok"

Jeofizik Mühendisleri Odası Genel Merkez Onur Kurulu Üyesi, Jeofizik Yüksek Mühendisi Melih Baki, İhlas Haber Ajansına yaptığı açıklamada, Adana'da deprem riskinin yüzde 90 oranında azaldığını açıkladı. Baki, Adana ve çevresinin birinci dereceden deprem bölgesinde olduğunu belirterek, "Bu depremin ana nedeni bizim daha önce söylediğimiz gibi Afrika kıtasının geliş hızı yükseldi. Daha sonra magma ve İskenderun Körfezi'nde baskı vardı. Dolayısıyla bütün bilimsel veriler gerçek oldu. Asıl önemli konu deprem öncesi önlemler. 50-60 yıldır ders almayan bir ülkeyiz. Televizyonlara çıkıp konuşanlara sesleniyorum, artık konuşmayı bıraksınlar. Birinci dereceden deprem bölgesindeyiz ve deprem olacak, bunu durdurma şansımız yok. Bunun için önlemler almamız lazım" dedi.

"15-20 gün tedbirli olmakta yarar var"

Adana'da deprem riskinin yüzde 90 oranında azaldığını anlatan Baki, daha sonra şunları söyledi:
"Binayı yıkan depremin dinamik kuvvetleridir, statik kuvvetleri değildir. Buna uygun bina yapılır ve denetlenirse bir de yasal yönetmeliklere zemin etüdünü yapan mühendislere, binayı yapan müteahhitlere ve denetim mühendislerine sorumluluk getirilirse bu sorunu çözeceğiz. Devasa bir enerji boşalımı oldu. Adana'da tehlike yüzde 90 geçmiş vaziyette. Kozan, Saimbeyli, Ceyhan ve Osmaniye arasında hafif bir enerji birikimi var ama fazla tehlike arz etmiyor. Adana yüzde 90 oranında rahat etti, hasar olmayan evlere vatandaşlar girebilir. Ancak her ihtimale karşı kırık ilerleme hareketi yön değiştirirse sıkıntı olabilir ama bu ihtimal de çok düşük. Vatandaşlar 2 çekyat arasına yer yatağı yapıp yatabilir, yaşam üçgeni oluştursunlar. Yüzde 10 da olsa bir risk var, o nedenle 15-20 gün tedbirli olmakta yarar var."

"Kahramanmaraş, Malatya ve Bingöl arası sıkıntı devam ediyor"

Kahramanmaraş, Malatya ve Bingöl arasında sıkıntının devam ettiğini vurgulayan Baki, "Hareket eden 2 dev blok vardı. Hatay'da 6,4 ve 5,1 büyüklüğündeki depremlerle o bloklar yerine oturdu. Ufak ufak artçılar devam eder. Ancak asıl önemli konu hareket eden diğer blok. Kahramanmaraş, Malatya ve Bingöl arası sıkıntı devam ediyor. Orada 6'nın üzerinde artçılar devam edecektir" ifadelerini kullandı.

Proje başladıklarında zeminin gevşeme ve sıvılaşmanın olduğunu ifade eden Alışveriş merkezi yönetim kurulu başkanı Edip Zelluh, projede alınması gereken tüm önlemleri aldıklarını ifade etti. Projedeki planlamaya göre birkaç ayda bitmesi planlanan zeminin 1,5 yıl sürdüğünü vurgulayan Zelluh, “Türk mühendislerin öncülüğünde projeye başladık. Çok zor bir zemindi. Normalde birkaç ayda bitmesi gereken zemin 1,5 yıl sürdü. Kazıklar 57 metreye kadar indi, diyafram duvarlar yapıldı. Sadece zemim değil, aşağıya doğru indikçe yanlardan büyük basınç vardı. Bunların hepsine önlem alınması lazımdı. Bu tür zeminlerde depremin ardından sıvılaşma ile bina oynayabilir. Bina sağa ve sola yatabilir, bunların önlemlerinin alınması gerekir. Burada sadece dikey kazıklarla kalmadık. Yatay çivi şeklinde kazıklar çaktık” dedi.

“İzolatöre ihtiyaç duyulmadığı da projenin şimdiki halinde de belli oluyor”

Sahil şeridindeki pek çok yapıda hasarın oluştuğunu belirten Zelluh, “Buradaki depremin sonrasında sahil bandında zemin 50-60 santimetre aşağıya çöktü. Bu yüzden pek çok bina kullanılamaz hale geldi. Bizim binamız kendi kotunda kalarak depremi hasar almadan atlattı. Burada sadece maliyet hesaplanmadı. İnsan kaybının önüne geçildi bu sayede. İzolatör kullanmadık. Bina yapılırken son 60 yılın kayıtlarına bakıldı. Hava durumlarına, tarih boyunca yaşanan depremlere bakıldı. Bütün bunları düşünülerek en doğru şekilde yapıldı. Bu yüzden izolatöre ihtiyaç duyulmadığı da projenin şimdiki halinde de belli oluyor” şeklinde konuştu.

“Yapılan hatalar yıkımlara neden oldu”

TÜBİTAK projesi çerçevesinde deprem bölgesinde 8 kişilik ekiple bine yakın bina incelendiğini söyleyen Bölüm Başkanı Prof. Dr. Ali Demir, “Deprem ivmelerini incelediğimizde olması gerekenden çok daha büyük, tasarımda kullanılan deprem ivmelerinden çok daha büyük ivmelerin, Tasarımda kullanılan deprem ivmelerinden 3 kat daha fazla ivmenin yapıları etkilediğini gördük. Bu deprem esnasında yapılarda ciddi hasar oluştu. Bu depremin bu kadar büyük olması yapıların göçmesine sebep mi, kesinlikle değil. Bir noktada hata yaşanmış. Örneğin malzeme, beton kalitesi çok düşük. Donatı yerleşimi çok kötü. Mühendislik bazı binalarda yetersiz. Yapı denetimi yok. Bu şekilde parametreler bir araya geldiğinde yıkım da kaçınılmaz oluyor bu kadar büyük bir depremde. Deprem yönetmeliğinde binaların asla yıkılmaması gerekiyor. Can güvenliği bizim için esas. Yıkılan binaların ekstra problemlerden dolayı yıkıldığını gördük” dedi.

“Tarihi binalarda da yıkımlar yaşandı”

Deprem bölgesindeki tarihi binalarda da incelemelerde bulunduklarını anlatan Prof. Dr. Demir, “Özellikle Maraş, Hatay, tarihin, medeniyetin beşiği. Çok acı manzaralarla karşılaştık. 500 yıllık, 1000 yıllık binaların da yıkıldığını örneğin Habibi Neccar Camiinin de yıkıldığını gördük. Oluşan deprem ivmeleri çok büyüktü. Tarihi yapıların da buna dayanamayarak göçmesi gayet normal. Tarihi yapıları incelediğimizde donatı kullanılmıyor. Kent ve zıvana sistemi var ama günümüzdeki betonarme sistemi yok. Dolayısıyla minareler deprem yüklerine karşı çok hassas ve kırılgan oluyor. Minarelerin çok sayıda göçtüğünü gördük. Tarihi yapılarda da güçlendirme uygulanabiliyor. Kumaşlarla veya özel güçlendirilmiş sıvalarla tarihi yapıların yada yığma binaların da istenilen deprem seviyesine, deprem taşıma yükü seviyesine ulaştırılabileceğini düşünüyoruz” diye konuştu.

“Deprem gerçekliğine karşı yapısal sistem ortaya koymuş”

Mimar Sinan’ın Ege Bölgesi’ndeki tek eseri olan ve deprem sütunlarıyla dikkat çeken Muradiye Camii hakkında da bilgi veren Prof. Dr. Demir, “Betonarme yapılar nasıl yönetmeliği uygun yapılırsa, işçiliği, mühendisliği uygun olursa tarihi yapılar içinde bu geçerli. Muradiye Camii Ege Bölgesinde Mimar Sinan tarafından yapılmış tek eseri. 1583-1592 yılları arasında yapılmış. Yapıyı incelediğimizde çok büyük ve çok sayıda fil ayakları var. Büyük bir kubbesi var, kubbenin altında bunu taşıyan kemerleri var. O kadar ince düşünülmüş ki o fil ayaklarının hemen yanında mihrabın iki kenarında deprem sütunlarını planlamış. Yapının statiğinde yük altında bir problem oluştuğunda bunların dönmeyeceğini ve yapıyla ilgili bunla ilgili önlem alınması gerektiğini ifade etmiş Mimar Sinan. Bazı eserlerinde izolatör tarzı altta kayan, yapıyı zeminden ayıran tasarımlar yapmış. Mimar Sinan’ın her eseri birbirinden farklıdır. Kimisinin plan görünüşü dörtgen, altıgen, sekizgen. İlk yaptığı camide 19 metre kubbe açıklığı varken, sonlarda 28 metre 31 metre kubbe açıklığına ulaşmış. Şunu söylemeye çalışıyorum her bölgenin bir gerçeği var zemin olarak, depremsellik olarak bu gerçekliğe karşı yapısal bir sistem ortaya koymuş. Bize katkısı, bilgi vermesi açısından önemli olan nokta, yapının deprem sonrası veya yük altında bu deprem sütunları sıkışıyor ve dönmüyor. Ana taşıyıcıların hemen yanında. Bu sıkıştığı takdirde binanın taşıyıcı sisteminde problem var ve önlem alınması gerekir. Ondan sonrada mühendisler çalışır ve o problemi ortadan kaldırır” dedi.

“Deprem sütunlarının bugünkü binalara uygulanması mümkün değil”

Deprem sütunları olarak bilenen denge taşlarının, o günkü teknolojinin bugünkü binalara uygulanmasının mümkün olmadığını anlatan Prof. Dr. Demir açıklamasını şöyle tamamladı: “Şu anda çalışılan gündemde olan yapısal sağlık izlem yöntemleri var. Yapılar gözlem altında bu sistem büyük binalarda kullanılıyor. Sürekli yapı inceleniyor ve veri toplanıyor. Bir problem varsa yerinde çözüm üretiliyor. Buradan esinlenilmiş ama günümüz teknolojisi kullanılmış. Mimar Sinan’ın eserlerini incelediğimizde o hesapların o tasarımların integral bilmeden yapılmasının imkansız olduğunu görüyoruz. O dönem Mimar Sinan çok fazla çalışmış. O hesapları yapabilmek, kendini çok geliştirmiş. Bir dönem asker olarak orduda hizmet vermiş. Orda edindiği tecrübelerle bu yapıları inşa etmiş. Müthiş bir bilenmez tarafı var. O hesapları yapabilmesi için integral bilmesi gerekiyor.”

“Bina hasar tespit açığını kapatabilmek için yazılım geliştirdik”

DEMAR Müdürü Prof.Dr. Abdussamet Arslan, Deprem Mühendisliği Uygulama ve Araştırma Merkezinde binaların hasar tespitleri, deprem performansları gibi konular üzerine araştırmalar yaptıklarını söyledi. Geliştirilen uygulamanın 7-8 yıl önce başlanılan bir proje olduğunu belirten Arslan, “Binaların özellikle depremde hasar görmüş veya hasar görmemiş henüz sağlam olan binaların deprem performanslarının analizi genellikle ciddi bir uzmanlık istiyor. Kahramanmaraş bölgesinde deprem oldu, 11 ilimiz etkilendi. Burada yürüyerek çok fazla test yapmadan (binaların) durumunun ne olduğunu belirlemek gerekiyor. Bu açığı kapatabilmek için bir yazılım geliştirdik. Yazılım soru cevap şeklindeydi. Görseller üzerinden bilgisayarın tanımlama yapması bina değerlendirmesi modülünü de üzerine ekleyip hem soru cevap hem de görselleri ekleyerek bir değerlendirme yapan yapay zeka sistemi kullandık. Hibrit yapay zeka programı kullanıyoruz, obje tanıma kalıp tanıma diyebiliriz buna” dedi.

Uygulama bina fotoğraflarını görüyor ve değerlendirme yapıyor

Prof. Dr. Arslan, uygulamanın kullanıcı dostu bir uygulama olduğunu belirterek, “Piyasa sürmek için 1-2 ayımız var daha. Okuduğunu anlayabilen, anladığını teknik olarak doğru yorumlayabilen bir insan çok rahatlıkla sorulara cevap verebilir. Çok basit sorular, bilmediğiniz kısmı pas geçebilirsiniz o zaman tabi ki sonucunuzun güvenirliliği alt seviyelere düşüyor. Fotoğrafları yüklüyorsunuz, çatlakların fotoğrafını çekiyorsunuz, yumuşak kat için binanın uzaktan fotoğrafını çekiyorsunuz bunların dışında yüzeyde oluşan çatlakları kendisi (uygulama) görüyor ve buna göre bir değerlendirme yapıyor. Tek sıkıntımız bizim görsel kısmın dışında değerlendirilmesi gereken bazı parametreler var. Bunlardan bir tanesi beton kalitesidir. Beton kalitesi, tahmin etmeye çalışıyoruz” diye konuştu.

“Android işletim sistemine sahip telefonlarda çalışır vaziyette”

Uygulamanın şu an da Android işletim sistemine sahip telefonlarda çalışır vaziyette olduğunu ifade eden Arslan, “Doğruluk seviyesi en kötüsünde yüzde 76 civarında en iyisinde yüzde 99 doğruluk seviyesi veriyor. Elimizde veri seti arttıkça, kullanıldıkça bunun doğruluk payı çok yükselecektir, tecrübeli bir program haline gelecektir. Buna (uygulamaya) kaynak arıyorum şimdilik. Türkiye'de iyi bir server kurup üzerinde çalışmayı yapıp vatandaşlarımızın kullanımına sunmayı planlıyoruz” ifadelerini kullandı.

Bina kalitesi hakkında sıfır ila 100 puan arasında puan veriyor

Yapı Hasar Tespit Uygulamasında çıkan sonuçla binanın kalitesini 4'e ayrıldığını dile getiren Prof.Dr. Arslan, “100 puan üzerinde 0-25 puan, 25-50 arası, 50-75 arası ve 75-100 arası olmak üzere 4 gruba ayırıyor. En üst grupta ise 75-100 arasında binanınız binanızı güvenle kullanabilirsiniz. Eğer 0-25 arasında ise puan çok düşükse, binayı terk edin acil uzman ve belediyeye telefon açın. Eğer 50 ila 75 arasındaysa bir uzmana binanızı mutlaka detaylı kontrol ettirin şekliden size beyanda bulunuyor, sizde ona göre gereğini yapıyorsunuz” şeklinde konuştu.

"Alüvyal zeminde ve tarım arazisinin üzerinde bina negatif puan"

Prof. Dr. Arslan, binalarda en önemli kritiğin binanın düşeyliğinin kaybedip kaybetmediği olduğunu söyledi. Arslan, binanın tepeden itibaren kaç santimetre sağa sola kaykılmış olduğuna dikkatli olunması gerektiğinin altını çizere sözlerine şöyle devam etti: “Bu olduysa binada plastik deformasyon, kalıcı deformasyon medyana gelmiştir. İlk bakılması gereken şey bu. Binanın taşıyıcı sisteminde kolon ve kirişlerin birleştiği bölümde bir çatlak, hasar var mı? Çok detaylı ve yakından bakılması gerekir. Binanın olduğu zemin şartları önemli, alüvyal zeminde ve tarım arazisinin üzerinde ise bu da negatif bir puan. Bunların hepsini üst üste biriktirdiğiniz zaman doğru bir kayıt çıkar.”

Belediye imkanları ile çok fonksiyonlu araçlar üretiliyor

Başkan Yüksel'in talimatlarıyla harekete geçen Süleymanpaşa Belediyesi Fen İşleri Müdürlüğü ekipleri, belediyenin atölyelerinde kendi kaynakları ile Mobil Enerji ve İletişim İstasyonu adı verilen; içerisinde aynı anda 36 mobil cihazın şarj edilebileceği kilitli şarj üniteleri, aydınlatma tertibatı, sesli anons sistemi, telsiz donanımı, güneş enerjisi panelleri ve jeneratör bulunan römork şeklinde araçlar tasarlayarak üretime başladı.

Kendi imkanlarıyla ürettiler

Tamamen Belediyenin imkanları ile üretilen istasyonlar, deprem bölgesine gönderilecek ve bu bölgelerde depremden etkilenen vatandaşlara hizmet verecek. Mobil istasyonlar, deprem bölgesine gönderildikten sonra da üretilmeye devam edilecek ve Süleymanpaşa'nın merkez ve kırsal mahallelerinde de kullanıma sunulacak.
İlk etapta 55 aracın üretiminde sona geldiklerini ve araçların talep eden illerde görev alacağını ifade eden Başkan Yüksel, "Deprem bölgesinde yaptığımız tespitlerde iletişim ve enerji konusunda ciddi sıkıntılar yaşandığını gördük. Bu sıkıntıların giderilmesi için kendi enerjisini kendisi üreten vatandaşlarımızın telefonlarını şarj edebileceği, projektörler sayesinde aydınlatmanın sağlanabileceği, telsiz sistemiyle bölgedeki kriz merkeziyle iletişimi sağlayabilecek bir araç. Aynı zamanda bu araçların bulunduğu yerden uydu sistemi vasıtasıyla vatandaşlarımıza internet sağlayabileceğimiz bir sistem kuruyoruz. Araçların üzerinde anons sistemi olacak" dedi.

Türkiye'de yaşanan Kahramanmaraş merkezli depremlerin, bazıları Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nde de hissedilen artçıları sürüyor. Bazı deprem uzmanlarının Kıbrıs ile ilgili medyaya yansıyan deprem öngörüleri ise halkta büyük bir tedirginlik oluşturuyor. Peki Kıbrıs Adası ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nin taşıdığı deprem riskinin gerçek boyutu nedir? Yakın Doğu Üniversitesi'nin deprem konusunda uzman akademisyenleri Üniversite Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Mustafa Kurt'un moderatörlüğünde bir araya gelerek Kıbrıs'ın deprem gerçeğini masaya yatırdı.

Yakın Doğu Üniversitesi İnşaat ve Çevre Mühendisliği Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Hüseyin Gökçekuş, Mühendislik Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Salih Saner ile aynı zamanda KKTC Cumhurbaşkanlığı Deprem Komitesi Başkanı da olan Üniversitenin Deprem ve Zemin Araştırma ve Değerlendirme Merkezi Müdürü Prof. Dr. Cavit Atalar, adanın taşıdığı deprem riskini değerlendirirken alınması gereken önlemler ve yapılması gereken çalışmalar için de yol haritası oluşturdu.

Uzmanlar, en kısa sürede Yakın Doğu Üniversitesi'nde deprem gündemini merkezine alacak önemli bilimsel etkinlikler düzenleyeceklerini de vurguladı. Bu etkinliklerin ilki, 8 Mart'ta İrfan Günsel Kongre Merkezi'nde düzenlenecek olan “KKTC'de Deprem Riski ve Yapılması Gerekenler” çalıştayı olacak. Akademisyenler, oda ve birlik başkanları ile deprem uzmanlarını bir araya getirecek olan çalıştayın ardından 18-22 Ekim tarihleri arasında ise başkanlığını Prof. Dr. Hüseyin Gökçekuş'un yapacağı “Uluslararası Deprem Tehlikesi ve Akdeniz'in Deprem Riski Kongresi”nin ikincisi düzenlenecek.

Kıbrıs'ın deprem gerçeği: Paniğe de rehavete de yer yok

Türkiye'de 11 kenti etkileyen ana depremler Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nde de hissedildi. Ancak Türkiye'den Akdeniz'e uzanan fay hattının Kıbrıs adası ile karada kesişmiyor olmasının önemli bir nokta olduğunu söyleyen Prof. Dr. Salih Saner, “Aktif fay haritasında Hatay'dan güneybatıya uzanan bir fay var. Doğuda yer alan bu fay, Kıbrıs'ın 200 kilometre uzağında geçerek, adanın güneyinde karaya 50 kilometre yaklaşıyor. Adanın güneyinde hilal şeklinde ilerleyen bu fayda meydana gelecek depremlerin Kıbrıs'ta büyük bir yıkım oluşturma ihtimali az. Bu fay hattında meydana gelecek depremler, Kıbrıs'ta hissedilebilir. Eğer şiddetli ise yıkım da yapabilir ancak bu fayın, ada genelinde en fazla 6.8, KKTC'de ise en fazla 4 büyüklüğünde deprem üretmesini bekliyorum” değerlendirmesini yaptı.

Fay hatlarının bir birbirini iten plakaların kesiştikleri sınırlarda oluştuğunu söyleyen Prof. Dr. Salih Saner, “Güneyimizdeki Afrika plakası, Kıbrıs'ın da üzerinde bulunduğu Anadolu plakasının altına dalmaktadır. Kıbrıs'ta yaşanabilecek depremlerde Afrika plakasının bu hareketi belirleyicidir. Ancak bu durumun neden olduğu depremlerin derinliği oldukça yüksektir” değerlendirmesini yaptı.

Prof. Dr. Cavit Atalar ise Kıbrıs'ın son 130 yıllık tarihinde, 15 yıkıcı depremin olduğunu ve bunlardan en büyüklerinin 1941, 1953, 1995, 1996 ve 1999 yıllarında yaşandığını söyledi. Prof. Dr. Atalar, 1953'te Baf'ta meydana gelen 6.0 ve 6.1 büyüklüğündeki ardışık depremlerin bölgede 8 şiddetinde etki oluştururken Lefkoşa'da bu etkinin 5 seviyesinde hissedildiği bilgisini verdi. “Kıbrıs'ta bugüne kadar kayda geçen en büyük deprem 1996'da meydana gelmiştir ve 6.8 büyüklüğündedir. Mevcut duruma baktığımızda Kıbrıs'ta her an bir deprem olabilir. Ancak depremin nerede, ne zaman ve ne büyüklükte olacağını önceden söylemek mümkün değildir. Önemli olan binaların sağlam zeminde sağlam bir şekilde yapılmasıdır” dedi.

Uzmanların mutabık kaldığı nokta ise Kıbrıs'ın taşıdığı deprem riskinin paniğe neden olacak bir seviyede olmadığı. Ancak depremlerde yaşanacak yıkımı ve can kaybını asıl belirleyen konunun yapı güvenliği olduğunu vurgulayan uzmanlar, rehavete kapılmadan depreme dirençli bir yapılaşmanın sağlanması gerekliliğine vurgu yaptı.

Deprem riski Güney'de daha yüksek

Tarihsel verilere bakıldığında Kıbrıs'ı etkileyen en büyük depremlerin Limasol ve Baf'ta meydana geldiğini hatırlatan Prof. Dr. Hüseyin Gökçekuş ise “Kıbrıs yayı olarak adlandırdığımız deprem üreten bölge, adanın güneyinde yer alıyor. Dolayısıyla deprem riski Güney'de çok daha yüksektir. Yaşanılacak bir depremde yıkıcılığı belirleyen temel unsurlar, kırılan fayın büyüklüğü, depremin süresi ve derinliğidir. Ancak bunlar kadar önemli olan bir diğer husus da binaların sağlamlığıdır. Dolayısıyla yapılması gereken, bir an önce, KKTC genelinde yapı stokunun deprem riskinin belirlenmesidir” ifadesini kullandı.

Prof. Dr. Salih Saner'in Türkiye AFAD ile MTA'nın fay ve deprem haritaları ile Kıbrıs'ın tarihsel deprem verilerini bir araya getirerek oluşturduğu “Deprem Riski Haritası” da özellikle Baf ve çevresinin en önemli deprem bölgesi olduğunu ve Güney Kıbrıs'ta deprem riskinin daha yoğun olduğunu ortaya koyuyor. Prof. Dr. Cavit Atalar ise “Günümüz depremlerini ve tarihsel depremleri göz önünde bulundurduğumuzda Doğu Anadolu fay zonu, Hatay'dan sonra karadan güneye doğru Suriye, Lübnan ve İsrail'e doğru gitmektedir” tespiti ile bu haritaya itirazını dile getiriyor.

“KKTC'de ilçe bazlı deprem riski haritası oluşturulmalı”

Yakın Doğu Üniversitesi'nin deprem uzmanları, Kıbrıs adasının ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nin taşıdığı deprem riskinin belirlenebilmesi için ilçe bazlı deprem riski haritalarının oluşturulması gerektiği noktasında da hemfikir. KKTC'de mikro zonlama çalışmasının bir an önce yapılması gerektiğini söyleyen Prof. Dr. Cavit Atalar, bölgesel deprem riski haritalarının oluşturulduktan sonra ülkenin taşıdığı deprem riskinin çok daha gerçekçi bir şekilde değerlendirileceğini söylüyor.

Prof. Dr. Hüseyin Gökçekuş da bölgesel deprem riski haritalarının önemine vurgu yaparak, “Bu çalışmanın üniversiteler ve kamunun iş birliğinde, uluslararası destek de alınarak yapılması gerekiyor. Farklı alanlardaki pek çok uzmanın bir araya gelmesi gereken bu çalışmada, yapı stokunun deprem dayanıklılığı, bölgelerin zeminin özellikleri, aktif ve uyuyan fay hatlarının belirlenmesi, sismisite analizleri kapsamlı bir şekilde tamamlanmalı ve riskli bölgeler belirlenmeli” ifadesini kullandı.

Yapı stoku mutlaka analiz edilmeli

Uzmanların vurgu yaptığı en önemli konuların başında ise mevcut yapı stokunun deprem analizinin yapılması gerektiği. Fakülteleri bünyesindeki Yapı Malzemeleri ve Zemin Mekaniği Laboratuvarı'nın ekipmanlarını modernize ederek, yapıların deprem analizlerini yapmak için halkın ve kamunun kullanımına açtıklarını hatırlatan Prof. Dr. Hüseyin Gökçekuş, “İlk çalışmalara Yakın Doğu Üniversitesi kampüsünde başladık. Karot makinesi ile yapılardan aldığımız numuneleri laboratuvar ortamında basınç testlerinden geçirerek dayanıklıklılığını ölçüyoruz. Donatı tarama testi ile de binaların kolon ve kiriş gibi taşıyıcı elemanlarında kullanılan donatı çubuklarının çap ve sıklığını, herhangi bir kırma işlemi yapmadan, çok hızlı bir şekilde tespit ediyoruz. Zemin analizlerini de yaptıktan sonra bütün verileri ilgili bilgisayar yazılımları ile analiz ederek binaların güçlendirilme gereksinimlerini belirliyoruz” dedi. Prof. Dr. Gökçekuş, KKTC'de deprem yönetmeliğinin yürürlüğe girdiği tarihi milat olarak kabul ederek, öncesinde yapılan yapılardan başlamak üzere bu testlerin KKTC'deki yapı stoku için de yapılması gerektiğini vurguladı.

"Her an artçı depremler olabilir"

Malatya'da yaşanan depremin artçı olduğunu ve bölgede yeni artçıların beklendiğini belirten Ercan, "5,6'lık deprem, artçı bir deprem. 7,9 ve 7,6'lık depremden sonra artçı depremler en az 3 ile 4 ay yoğun olarak sürecek. Dolayısıyla daha bu yoğunluğu göremedik. Yani ilk gün bir 6,6 oldu. Daha sonra geçen gün Hatay'da 6,4'lük bir deprem oldu. Sonra bir 5'lik deprem oldu ve bugün de 5,6'lık bir deprem oldu. Bunlar o bölgedeki gerginlikleri boşaltmak için henüz yeterli değil. O bölgede halen boşalmamış yerin altında gerginlikler var. Dolayısıyla bir tarafta Elazığ, bir tarafta Hatay, bir tarafta Kozan, bir tarafta Diyarbakır olmak üzere yaklaşık 11 ilde 160 bin kilometrekarelik alanda artçı depremler her an olabilir. Artçı depremlerin büyüklükleri 6,7'ye kadar varacaktır. Dolayısıyla bunların bazıları çok yıkıcı olacaktır. Çünkü ana deprem çok büyük. Dolayısıyla ağır hasarlı yapılar göçecektir. Orta hasarlı yapılar ise ağır hasarlı, az hasarlı yapılar ise orta hasarlı yapı biçimine dönüşecektir" dedi.

"Evlere kesinlikle girilmemeli"

Prof. Dr. Ercan, bölgedeki yapıların depremlerle çok büyük hasar gördüğünü ve yeni artçılarla birlikte yıkıcı sonuçlar doğabileceğini söyledi. Ercan bu konuda vatandaşları uyararak, "Bölgede çekince bitmemiştir. Dolayısıyla kesinlikle çadırlarda, barınaklarda ya da konteyner gibi yerlerde kalmak gerekiyor. Bunun kararını AFAD verir ama ben evlere kesinlikle girilmemesinde ısrar ediyorum. Çünkü o bölgedeki evler çok büyük üç tane deprem gördü. Evler şu anda çok yorgun. Yani gelecek olan artçı depremlerin büyüklükleri de küçük değil. Bunların her biri birer büyük deprem. Ve bunların sayısı 15 ile 25'e varacak. Yani tek sakıncalı taraf halkın eve girmesi, girmezlerse bir sakınca yok" diye konuştu.

10 binin üzerinde artçı sarsıntı meydana geldi

Kahramanmaraş merkezli depremlerin ardından 10 binin üzerinde artçı sarsıntı ve depremin meydana geldiğini hatırlatan Temiz, “6 Şubat günü iki büyük deprem meydana geldi ve bu depremlere bağlı olarak birçok ilimiz etkilendi. Bu depremlerden dolayı şu ana kadar 10 binin üzerinde artçı sarsıntılar meydana geldi. Bu süre içerisinde bunların olması doğal ve bu sarsıntılar devam edecektir. Ülkemizde 500'ün üzerinde aktif fay bulunmaktadır. Maden Tetkik Arama Genel Müdürlüğü (MTA) tarafından tanımlanmış, çalışılmış faylar bulunmaktadır.” dedi.

Akdağmadeni ve Çekerek ilçesinde diri fay hatları bulunuyor

Yozgat genelinde de aktif fayların bulunduğunu söyleyen Temiz, “Yine Akdağmadeni ve Çekerek ilçelerinde aktif, diri faylar bulunmaktadır. Bunlar da yaklaşık 35-40 kilometre uzunluğa sahiptir. Bu nedenle Yozgat genelinde ve etrafındaki diğer illerden gelebilecek olan depremlerden il olarak etkilenebiliriz. Bunun için hazırlıklı olmamız da ve gerekli tedbirleri almamızda fayda var. Depremle yaşamayı öğrenmemiz gerekiyor ve gerekli önlemleri mutlaka almalıyız” şeklinde konuştu.

Twitter  daha önce tartışmalara neden olan paralı abonelik 'mavi tik' sistemine başladı. 12 Aralık  itibariyle devreye alınan uygulama için aylık 8 dolarlık bir abonelik ücreti alınırken Apple  kullanıcıları için ise abonelik bedeli 11 dolar oldu. Bu nedenle geçmişte resmi hesap ve tanınmış kişilere verilen 'mavi tik' artık herkesin sahip olabileceği duruma gelerek tehlike saçıyor. Paralı hale dönmesiyle dolandırıcılar ve terör örgütü propagandası yapmak isteyenlerin en kolay ulaştığı hale dönen 'mavi tik' nedeniyle uzmanı, vatandaşları uyararak hesapların güvenirliğini araştırması gerektiğini kaydetti.

"Dolandırıcıların önü açıldı"

Dicle Üniversitesi  Öğretim Görevlisi ve Dijital Medya Uzmanı Sercan Öğe, dolandırıcıların önü açıldığını kaydetti. Öğe, "Sosyal medya platformlarında 'mavi tik' ikonu var. Bu ikon bundan 1 yıl öncesine kadar dünya çapında tanınmış kişilere veriliyordu. Bir hesapta bunu görüyorsak bu hesap gerçekten o şahsa ait olduğunu ve o şahsın güvenilir, bilindik ve tanındık biri olduğunu anlıyorduk. Ama Elon Musk devraldığı zaman apayrı bir hale getirdi. Artık dileyen herkes ücretini ödeyerek 'mavi tik' alabilecek duruma getirdi. Bu ne gibi sorunlara yol açar, geçmişten beri bu tip sosyal medya platformlarını kullanan kullanıcılar 'mavi tik'in anlamını bildikleri için sıradan sıradan bir vatandaş, şirketin onayını gördüğü zaman güvenilir bir şirket veya şahsı olduğunu düşünecek. Elon Musk'un yaptığı bu durumlar hatta dolandırıcılar bile kendilerine 'mavi tik' almaya başladı. Örnek verirsek bir marka var ve bunun sosyal medya platformda hesabı yok, dolandırıcılar bu marka adına hesap açarak 'mavi tik' alacak takipçilerini bu hesap üzerinden dolandırmaya çalışacaklar" dedi.

"Seçim öncesi terör propagandasına yol açıldı"

Terör örgütü propagandası yapan sayfalar hesaplarına 'mavi tik' alıp resmi ve güvenilir sayfa izlenimi vererek vatandaşları sokağa davet edebileceğini hatırlatan Sercan Öğe, seçim yaklaştığını ve bunu seçime yönelikte kullanabileceklerini vurguladı. Öğe, "Vatandaşlarımızın bu konuda dikkatli olması lazım özellikle Avrupa'da terör örgütü propagandası yapan sayfalar mavi tik vermeye başladı. Şuanda Avrupa'da Türkiye 'de kırmızı kategoride aranan birçok teröristin sosyal medyada 'mavi tik'i var, bunların sayfalarını kapatmıyor. Bunlar uluslarası İnterpol tarafından aranmasına ve iadesi istenmesine rağmen bu sosyal medya önlem almış değil. Resmen bu terör örgütü propagandası yapmalarına destek veriyorlar. Bunun önlemini almaya yavaş yavaş başladılar ama etkili değil. Devlet görevlilerine 'gri tik' işletmelere ise 'sarı tik' vermeye başladı. Bu tikleri gördüğümüzde gerçek hesap olduğunu anlayacağız ama mavi tiklerde şuanda çok büyük bir sorun mevcut. Vatandaşlar bu tarz şeylerde biraz daha dikkatli olurlarsa, aileler ise çocuklarını bilinçlendirmesi gerekiyor" diye konuştu.

“Kartlardaki temassız özelliği insanları biraz tembelliğe alıştırdı”

Eskişehirli esnaf Engin Gürbüz, sürekli temassız kullanan bazı vatandaşların kart şifresini unuttuğunu ve ödeme yapamadığını söyledi. Bunun yanı sıra temassız kartları güvenli bulmadığını ifade eden Gürbüz, bazı çocukların ailelerinden habersiz kart aldığını ve alışveriş yaptığını dile getirdi. Kart şifresini unutan vatandaşların şifre yerine şaşırıp kapı şifresi girdiği durumlarla karşılaştığını ifade eden Gürbüz, “Sürekli temassız kullana kullana kart şifresini unutan çok fazla insan var. Hatta yanlışlıkla evinin kapı şifresini girenler var. Kartlardaki temassız özelliği insanları biraz tembelliğe alıştırdı. Şaşırıp, kredi kartı yerine Eskart'ını ya da görev kartını uzatanlar bile oluyor. Şahsen temassızı pek güvenli bulmuyorum, çünkü 12-13 yaşındaki çocuklar ellerinde kartla geziyorlar, annelerinden babalarından habersiz kartı ceplerinden alıyorlar. Buraya gelip alışveriş yapıyorlar, ‘abim bizde temassız yok' dediğimiz zaman şaşırıyor, ailesini arayamıyor çünkü onlardan habersiz aldığı için korkuyor. Şifreyi soramadığı için alışverişte yapamıyor. Bu yüzden temassız bana çokta güvenli gelmiyor, ister istemez aileler mağdur oluyor. Çocuk almış kartı kafasına göre alışveriş yapıyor. Bazen sıra beklerken marketlerde de rast geliyorum, temassızda sorun olunca yine şifreyi soruyorlar, bilmedikleri için yine soramıyorlar ve yine alışverişlerini yapamıyorlar. Ama temassız geçse yapacaklar” dedi.

“4 ayrı kartla deneme yapıp hepsinde yanlış şifre giren kişiler gördüm”

Şifresini unutan bazı vatandaşların zaman zaman kartını bloke ettirdiğini dile getiren Gürbüz, esnaf olarak bu tür durumlara tolerans göstermeye çalıştığını belirtti. Birden çok kart taşıyan ve tüm kartlarının şifresini unutan vatandaşlarla da karşılaştığını dile getiren esnaf Engin Gürbüz şunları söyledi:

“Temassız insanları hem tembelliğe hem de unutkanlığa sürükledi. Ayrıca çok da güvenli değil. Şifresini unuttuğu için defalara yanlış şifre girip kartını bloke edenler oluyor. Hatta bloke etmeden önce ‘abi dur', 'son hakkım', 'başka zaman getiririm' diyenler oluyor. Tabii biz de esnaf olarak böyle durumlara tolerans gösteriyoruz ‘tamam sonra getirirsiniz' diyoruz, müşteriyi mağdur etmemeye çalışıyoruz. 4 ayrı kartla deneme yapıp hepsinde yanlış şifre giren kişiler gördüm. İnsanlar yanlarında bir sürü kart taşıyorlar, ama şifrelerini unutuyorlar çünkü temassıza alışmışlar. Böyle olunca şifreyi unutmaları çok normal.”

“Müşterilerimizin hemen hemen yüzde 90'ı kredi kartıyla alışveriş yapıyor”

Yılbaşından sonra müşterilerin kredi kartıyla ödeme yapma yönetimini daha fazla tercih ettiğini söyleyen Gürbüz, nakit para akışının azalmasına da dikkat çekti. Temassız özelliğini güvenli bulmadığı ve gerekli bulmadığı için temassız pos cihazı kullanmayan Gürbüz şöyle konuştu;

“Vatandaşların genel olarak temassızla alışveriş yapmak gibi bir huyu var. Bir de işin enteresan yanı son zamanlarda, özellikle yılbaşından sonra falan satışlarımızın büyük bir bölümünü kartlar üzerinden yapıyoruz. Müşterilerimizin hemen hemen yüzde 90'ı kredi kartıyla alışveriş yapıyor, şu sıralar çok arttı ve nakit para dönmüyor. Ödemeyi sürekli kredi kartından çekiyoruz. Çoluk, çocuk, genç, yetişkin fark etmeksizin herkesin elinde kredi kartı var. Biz de temassız yok çünkü bana pek güvenli gelmiyor ve gerek duymadım. Bir de eski pos cihazı almak eskisi gibi değil, önceden bankalar bunu ücretsiz bir şekilde veriyorlardı. Böyle durumlarda ‘bizim bankayla çalış, pos cihazını ücretsiz verelim' ya da ‘cüzi rakamlarla aylık bir şekilde ayarlarız' diyorlardı. Şimdi öyle şeyler kalmadı, promosyonlar bitti.”

Türkiye'de en çok Youtube'a ilgi gösteriliyor

Youtube, Türkiye'deki kullanıcıların en fazla ilgi gösterdiği sosyal medya platformu oldu. 57,9 milyon kullanıcısı olan Youtube'u 48,65 milyon kullanıcıya sahip Instagram izliyor. Twitter ise 2 milyon 450 yeni kullanıcı kazandı.

En fazla kaybı Linkedin ve Instagram verdi

2022 yılında en fazla kullanıcı kaybı Linkedin'de yaşandı. Son 1 yılda 4,2 milyon kullanıcısını kaybeden Linkedin'i 3,5 milyon kullanıcı kaybıyla Instagram takip etti. Son bir yılda Facebook 1,6 milyon, Messenger 1 milyon 50 bin, Youtube ise 500 bin kullanıcı kaybetti.

Konuya ilişkin değerlendirmelerde bulunan Sosyal Medya Araştırmacısı Ümit Sanlav, "We Are Social'in 2022 raporunda Türkiye'de toplam nüfusun yüzde 80,8'i sosyal medya kullanıcısıyken, 2023 verilerinde 73,1'inin sosyal medya kullanıyor olması ve internet kullanımının aynı şekilde 8 saatten 7 saat 24 dakikaya düşmesini; pandemi sürecinden gerçek hayata dönüş olarak yorumlamak mümkün.2022'de Eğitimler, iş toplantıları ve eğlence arayışlarının online olması zorunluluğundan kaynaklanan bu durum, insanların işlerine gidip gelmesi, uzaktan değil yüz yüze eğitime geçilmesi, eğlence anlayışının online yerine gerçek hayata geri dönmesi ile normale döndü" dedi.

Dijital teknolojinin gelişmesi ve internet hızının ileri seviyelere taşınması televizyon izleme alışkanlığının, dijital ortamlara kaymasına neden olduğunun altını çizen Sanlav, "Youtube, bir önceki raporda olduğu gibi yine Türklerin en fazla ilgi gösterdikleri sosyal medya platformu olurken, dünya genelinde izlenme oranı yüzde 2,3 azaldı. Youtube izlenme oranı azalırken, genelde stream tv'lerin yani canlı yayın akış platformlarının izlenme oranının artışı dikkat çekti.Ayrıca rapora göre internet kullanıcıları online oldukları sürenin yüzde 39,2'sini sosyal medya platformlarında geçirmeleri bu mecraların 2022'de üye kaybı yaşasalar bile çok büyük kitlelere ulaştıklarını ifade ediyor. Özellikle doğru hedef kitleye ulaşabilmek ve adreslenmiş kitleye erişebilmek için firmaların bu mecralara reklam konusunda gösterdikleri ilgi, günden güne artıyor" şeklinde konuştu.

Hem verimlilik hem maliyetten tasarruf

Şirketin Wipelot iş birliği ile yürüttüğü projede ana hedef, Manisa'daki 3 farklı fabrikada kullanılan forkliftlerin performans ölçümüydü. Projede forkliftlere montajı yapılan UWB tabanlı aktif RFID cihazlar ve sahaya hassas konum için yerleştirilen anchorlar ile forkliftlerin gerçek zamanlı olarak 1-2 metre hassasiyetle konumları sağlandı. Bu sayede gün boyu tesis içerisinde hareket olan forkliftlere ait hareketler, Lotus yazılımı üzerinden canlı olarak izlenir hale getirildi. Kayıt altına alınan tüm hareketler, Lotus'ta yer alan geçmişe yönelik olarak ayak izi ve yoğunluk ısı haritası özellikleri ile görüntülenebiliyor.

Çalışmalar sonucunda geliştirilen sistem ile tesisin tamamında ya da ilgili çalışma bölgesinde forklift ihtiyacının analiz edilmesi için gerekli bilgiler sunularak, maliyetlerden tasarruf sağlanıyor. Forklift duruşlarının tespitiyle de ilgili alanda trafik gibi gecikmeye sebebiyet veren durumlar belirlenerek ayrıca verimlilik elde ediliyor.