8 Bin Yıllık Çömleklerde Matematiğin İzleri Bulundu
GENEL KÜLTÜRBilim insanları, Halaf kültürüne ait çömleklerde yer alan çiçek motiflerinin, insanlık tarihindeki bilinen en eski matematiksel düşünce örneklerini yansıttığını ortaya koydu. Bulgular, matematiğin yazıdan çok önce görsel düzen ve simetriyle geliştiğini gösteriyor.
Arkeoloji ve matematik tarihine ışık tutan araştırmada, yaklaşık 8 bin yıl öncesine tarihlenen Halaf kültürüne ait çömlekler mercek altına alındı. Kuzey Mezopotamya kökenli bu çömlekler üzerinde yer alan çiçek motiflerinin, rastgele süslemelerden ibaret olmadığı belirlendi.
Bilim insanları tarafından incelenen yüzlerce çömlek parçasında, çiçek desenlerindeki yaprak sayılarının 4, 8, 16, 32 ve 64 gibi belirli sayılar etrafında tekrar ettiği tespit edildi. Bu düzenin, geometrik bir artış ve simetri anlayışına dayandığı, dolayısıyla bilinçli bir planlamayla oluşturulduğu değerlendirildi.
Araştırmacılara göre motiflerdeki bu düzen, erken dönem insanlarının daireyi eşit parçalara ayırma, tekrar ve oran kavramlarını kullandığını gösteriyor. Bu durum, matematiksel düşüncenin yalnızca sayı ve yazıyla değil, görsel-uzamsal algı yoluyla da geliştiğine işaret ediyor.
Bilinen en eski yazılı matematik örnekleri Sümerler dönemine, yaklaşık MÖ 3000 yıllarına tarihlenirken, Halaf çömleklerindeki bu bulgular matematiksel düşüncenin kökenini birkaç bin yıl daha geriye çekiyor. Uzmanlar, keşfin insanlık tarihine dair mevcut kabulleri yeniden değerlendirmeye açabileceğini vurguluyor.
Araştırma, uluslararası hakemli bilim dergisi Journal of World Prehistory’de yayımlanarak bilim dünyasına duyuruldu.
İlginizi Çekebilir